Dünya Bankası, BM ve DİE tarafından son 4 ay içinde yapılan araştırmalar Türkiye'nin ''yoksulluk fotoğrafını'' çekiyor.
Araştırmaların ortaya koyduğu gerçekler şöyle sıralanıyor:
* Dünya Bankası, haziran ayı içinde hazırladığı bir raporda; Türkiye'deki yoksul sayısını 10.3 milyon kişi olarak belirledi.
* Devlet İstatistik Enstitüsü ise nisan ayı içinde yayımladığı yoksulluk araştırmasında; Türkiye genelinde 18 milyon 441 bin kişinin (Türkiye nüfusunun yüzde 21.95'i) yoksulluk sınırında yaşadığını açıkladı. Kentlerde yoksulluk sınırında yaşayanların oranı yüzde 21.95, kırsal bölgelerde ise yüzde 34.48 olarak saptandı.
* Araştırmada, 926 bin kişinin, yani Türkiye nüfusunun yüzde 1.35'inin açlık sınırının altında yaşadığı kaydedildi. Kentlerde açlık sınırında yaşayanların oranı yüzde 0.9, kırda ise yüzde 2.01 olarak belirlendi.
**Araştırma, işsizlerden daha ciddi biçimde yevmiyeli çalışanların yoksullukla savaşmak zorunda kaldığını da gösterdi. Buna göre ücretli ve maaşlı çalışanların yüzde 13.64'ü, yevmiyeli çalışanların yüzde 45. 01'i, işverenlerin yüzde 8.99'u, kendi hesabına çalışanların yüzde 29. 91'i, ücretsiz aile işçilerinin yüzde 35.33'ü, işsizlerin yüzde 32.44'ü, ekonomik olarak aktif olmayanların yüzde 22.15'i yoksul. Çocukların yoksulluk içindeki payı küçümsenmeyecek düzeyde. Türkiye'de 15 yaşından küçüklerin yüzde 34.55'i yoksul. Çocuklarda yoksulluk oranı kentlerde yüzde 30.59 olurken kırsalda bu rakam yüzde 41.1'e kadar yükseliyor.
Ulusal gelirin yüzde 2.3'ü
* BM Kalkınma Programı tarafından geçen hafta açıklanan ''İnsani Gelişme Raporu'' na göre ise Türkiye nüfusunun yüzde 2'si günlük 1 doların altında, yüzde 10.2'si günlük 2 doların altında gelirle yaşıyor.
* Raporda, en yoksul yüzde 10'luk kesimin ulusal gelirin yüzde 2.3'ünü aldığı; buna karşın en zengin yüzde 10'luk kesimde bu oranın yüzde 30.7'ye çıktığı bilgileri de yer alıyor.
Türk-İş tarafından her ay düzenli olarak yayımlanan ''açlık sınırı çalışması'' , araştırmalara yansıyan yoksulluğun hızlı artışının nedenlerini de özetliyor. Türk-İş'in raporlarına göre 1994 yılında 7 milyon 281 bin lira olan açlık sınırı 10 yıl içinde 33 kat arttı. 2004 yılı Haziran ayında yayımlanan raporda açlık sınırı 474 milyon lira olarak belirlenirken yoksulluk sınırı da 1 milyar 422 milyon lira olarak açıklandı.
TÜRKİYE'DE GERÇEK İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 22
DİE'nin, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) tanımlarını esas alarak hesapladığı yüzde 12.4'lük işsizlik oranı, söz konusu uluslararası standartlar nedeniyle işgücü dışında tutulan ''işsizlerin'' eklenmesiyle yüzde 22'ye kadar yükseliyor. DİE'nin de uyguladığı ILO yönteminde, çeşitli nedenlerle daha önce çalıştığı işinden uzaklaştırılmış ve işine geri çağrılmayı beklediği için başka bir iş aramayan ile bölgede iş bulunmadığına inandığı için iş aramayıp ancak 2 hafta içinde işbaşı yapma ya hazır olduğunu belirten kişiler işgücü içerisinde kabul edilmiyor. DİE'nin açıkladığı son hane halkı işgücü anketlerinde bu durumda olanların sayısı 1 milyon 796 bin kişi olarak belirlendi. Mevsimlik çalıştığı için iş aramayan ve işbaşı yapmaya hazır olmayan 922 bin kişi istihdam ve dolayısıyla işsizler arasında bulunmuyor. DİE'nin uluslararası standartlar nedeniyle işsiz kabul etmediği söz konusu kişiler de işgücüne dahil edildiğinde bu yılın ilk 3 aylık dönemi için işsiz sayısı, 5 milyon 521 bin'e yükseliyor.
CUMHURİYET 19.07.2004