İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:0607:3908:2412:5315:3717:5619:24
Kabe

Kaynaklar hızla kirleniyor

Türkiye
|

İçme suyu kaynakları hızla kirlenme tehlikesi altında. Kaynakların temizlenmesi için arıtma tesisleri kuran belediyeler bedelini su faturaları aracılığıyla yurttaşa ödetiyor.

İçme suyu kaynakları hızla kirlenme tehlikesi altında. Kaynakların temizlenmesi için arıtma tesisleri kuran belediyeler bedelini su faturaları aracılığıyla yurttaşa ödetiyor.
 
İstanbul ve Ankara'da kuraklık nedeniyle içme suyu sıkıntısı had safhaya ulaşırken çözüm için bin bir yöntem aranıyor. Anadolu'nun büyük bölümünde ise bazı göller ve akarsular kurusa bile henüz içme suyu tehlikesi yok. Ancak içme suyu kaynakları hızla kirlenme tehlikesi altında. Birçok kentte henüz susuzluk tehlikesi yakın gelecekte görünmediği için kirlenme şimdilik göz ardı ediliyor. Kaynakların temizlenmesi için arıtma tesisleri kuran belediyeler ise bunun bedelini su faturaları aracılığıyla yurttaşa ödetiyor.

ORDU:
Ordu şehir merkezine içme suyu sağlayan Civil, Melet ve Akçaova ırmakları kirlilik tehdidi altında. Civil Irmağı'ndaki sondaj ve Keson kuyu sularının arıtılmadan şehir şebekesine direkt içme suyu olarak verildiğinin ortaya çıkması tedirginliğe yol açıyor.

MERSİN:
Mersin ve Tarsus'un 2010 yılına kadar içme suyu sorunu yaşamayacağı öngörülüyor. Ancak su kaynağı Berdan Barajı'ndaki kirlilik kaygıya yol açıyor. Şehirleşme nedeniyle ormanlık alanların hızla yok olduğu havzada bir diğer tehdit ise Tarsus'un Kurbanlı köyüne kurulması düşünülen Endüstriyel Atık Bertaraf Tesisi. Başta Jeoloji Mühendisleri Odası olmak üzere meslek odaları ve belediyeler, tesisin yeraltı sularına sızıntıya neden olacağını ve su havzasını kirleteceğini belirtiyorlar. Erdemli'de 25 köyün bağlı olduğu Aksıfat İçme Suyu Birliği'nin Başkanı İbrahim Doğan , kuraklık nedeniyle kaynaklardaki suyun yüzde 50 oranında düşmesi nedeniyle köylere içme suyunun dönüşümlü olarak verildiğini söylüyor.

BURSA:
Kuraklık nedeniyle kentin önemli su kaynakları alarm veriyor. Demirtaş Barajı ile Hasanağa ve Gölbaşı göletlerinde su miktarı geçen yıla oranla yüzde 50 azalırken, Saitabat Şelalesi ve deresi, kaçak su çekimi nedeniyle kurudu. Uludağ'daki kaynakların beslediği ve Bursa'nın içme suyunu karşılayan Doğancı Barajı'nda kente 2 ay yetecek su kaldığı bilgisini veren BUSKİ (Bursa Su Kanalizasyon İdaresi) yetkilileri, kesinti düşünmediklerini ancak Bursalıların suyu tasarruflu kullanmaları gerektiğini açıklıyorlar. Eski DSİ Bölge Müdürü ve iki dönem öncesinin Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Erdem Saker , bir süre sonra Çınarcık Barajı'ndan su alınmasıyla kentte sorun kalmayacağını ifade ediyor. Eski BUSKİ Genel Müdürü Mehmet Ali Meriç de kentte kaçak-kayıp oranının yüksek olmasına dikkat çekiyor. Bursa, su varlığı açısından Türkiye'nin en şanslı kentlerinden biri olmasına karşın, denetimsizlik ve Uludağ kaynaklı kirlilik nedeniyle büyük tehlike yaşıyor. Dünyanın en önemli su depolarından biri olarak nitelendirilen Uludağ'da 1. ve 2. bölgedeki otellerin fosseptikleri kenti yıllarca besleyen dereleri henüz kaynağında kirletiyor ve "su şehri Bursa" dünya kirlilik literatürüne, kaynak suyunu doğduğu yükseklikte kirleten kent olarak geçiyor. Ramsar Sözleşmesi'nce koruma altındaki Manyas Gölü'nün kaderine terk edilmesi ise çevrecileri endişelendiriyor.
 
Evsel atıklar Sapanca'ya akıyor
BOLU:
Tarımsal arazileri sulamak amacıyla yapılan Gölköy Barajı'nın önümüzdeki dönemde kentin içme suyu gereksinimini karşılayacağı açıklanıyor. Ancak bu durumun tarımsal sulamada sıkıntıya yol açtığı iddia edilirken DSİ Bolu Şube Müdürü Sabahattin Çapkınoğlu, "Gölköy projesi 1980'li yılların projesi, buradaki suyun yetmeme gibi bir durumu yok. Belediye içme suyu olarak 650 lt/sn su istiyor. Yıllık olarak 8 milyon m3 su alacak. 650 lt/sn suyu hemen almayacak. 2030 yılına kadar suyu kullanacak" diyor.

YALOVA:
20 yıl önce İstanbul'un, geçen yıla kadar da Kocaeli'nin su ihtiyacını karşılamak için tankerlerle su taşınan ve Yeşil Körfez Su Birliği tarafından işletilen Yalova Gökçedere Barajı'nda su rezervleri azalıyor. Yalova Belediyesi de bunun üzerine tarımsal sulamada içme suyunun kullanılmaması için sıkı önlemler alıyor.

ESKİŞEHİR:
Eskişehir'de çeşmelerden akan kullanma suyu Porsuk Barajı'ndan sağlanıyor. Büyükşehir Belediyesi yaptığı arıtma tesisleri ile suyu temizleyerek kentte veriyor. Ancak, bu suyu Porsuk Çayı'nın Kütahya bölümünde kirleniyor. Eskişehir'de evlerde Atatürk 'ün emri ile Türkmen Dağları'ndan getiren Kalabak suyu kullanılıyor. Bu su 1.30 YKrş'a, 12 litrelik damacanalarda satılıyor.
KÜTAHYA:
Kentin su gereksinimini karşılayan Porsuk Çayı, başta porselen ve azot fabrikaları olmak üzere sanayi tesislerinin atıklarıyla kirleniyor. Fabrikaların büyük bölümünde arıtma tesisi bulunmazken, evsel atıklar da büyük sorun yaratıyor. İlçelerde sanayinin yoğun olmaması nedeniyle kirlilik bu kadar büyük boyutlara ulaşmazken, buralarda da tarımda kimyasal maddeler kullanılması sıkıntıya yol açıyor. Emet ilçesinde 2001 yılında içme suyunda arsenik çıkmasının ardından önlemler sıkılaştırılıyor.

MARAŞ:
Çukurova'da tarımsal sulama için büyük önem taşıyan Ceyhan Nehri, özellikle evsel ve sanayi atıkların bırakılması nedeniyle can çekişiyor. Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesinin içme suyunun sağlandığı nehre aynı zamanda kentin kanalizasyonu da bırakılıyor. Kent merkezinde bulunan 17 adet boyama fabrikasının yanı sıra yağ ve kâğıt fabrikaları atıklarını Erkenez ve Karaçay kanalıyla Aksu Nehri'ne akıtırken sular oradan da Sır Barajı'na dökülüyor.

GİRESUN:
Giresun'un en önemli su havzalarından biri olan 60 kilometre uzunluğundaki Aksu Deresi'nin kenarında yapılaşma hızla artıyor. Bu yapıların atık suları da dereye bırakılıyor. Çevre belediyelerde arıtma tesisi bulunmaması nedeniyle de kirlilik önlenemiyor.

Su yolları bugün artık yok
Bundan sadece 30 yıl önce Düden Irmağı'ndan, 7 kola ayrılarak kente gelen ve Antalyalıların " Yedi Arıklar " adını verdiği su yolları bugün artık yok. Doğu Garajı, Değirmenönü, Balbey, Kaleiçi, Yenikapı, Kızılsaray, Şarampol gibi eski mahalleri dolaşarak değirmenleri, buz fabrikasını, eski hidroelektrik santralını çalıştıran, bahçeleri sulayan arıkların üstüne bugün ya apartmanlar dikildi ya da kapatıldı. Antalya, neredeyse tüm sokaklarını dolaşan arıklarını kaybetse de Türkiye genelinde yaşanan su sıkıntısını en az hisseden kentlerden biri olma özelliğini korumaya devam ediyor. Kentin ana su kaynağı olan Kırkgöz, kuraklığın devam etmesi durumunda bile açılacak yeni kuyularla, bir süre daha ihtiyacı karşılayabilecek potansiyele sahip.
Türkiye Tabiatını Koruma Derneği Antalya Şube Başkanı Hediye Gündüz  yaşanan kuraklık nedeniyle Kırkgöz pınarlarından birinin kuruduğunu ve su oranının azaldığını vurguluyor. Gündüz, Kestel Gölü'nün kurutulduğunu da anımsatıyor.
CUMHURİYET -29 AĞUSTOS 2007 ÇARŞAMBA
AKRA