İstanbul risk altında

Tozar, Türkiye Denizyolları İşletmesi'nin özelleştirme sürecinde olması nedeniyle Türk denizciliği alanında tek bir çivinin çakılmadığını söyledi. Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürü Kaptan Barış Tozar , boğazlardan bu yıl sonunda 9 bin 500 tane tehlikeli yük taşıyan geminin geçmiş olacağını ifade ederek ''Boğazlar bu trafiği kaldırmıyor'' dedi. Kaptan Barış Tozar, uzunluğu 164 mil olan alternatifsiz su yolunun, Türk boğazlarının trafik yoğunluğu ve tehlikeli madde taşıyan gemi sayısındaki artış nedeniyle İstanbul için büyük bir tehlike oluşturduğunu belirtti. Deprem kadar kötü Büyük tanker kazalarında boğazlardan yanarak akan petrolün akıntı ile birlikte dokunduğu her evi, her sahili, her tekneyi yok edeceğini söyleyen Tozar, ''Bu yangının söndürülmesine ne kara ne de deniz itfaiyesi yeter. Ben her gece bu stresle uyuyorum. İnsanları korkutmak için söylemiyorum. Deprem tehlikesi ne kadar gerçekse bu da o kadar gerçek'' diye konuştu. Amerika'da yapılan bir araştırmaya göre 5 bin tonluk LPG tankeri kazası sonucu meydana gelebilecek patlamanın 35 kilometrelik bir alanda 8-9 şiddetinde deprem etkisi yapacağının açıklandığını kaydeden Tozar, patlamanın 1-2 kilometrelik bir alanda da tüm canlı hayatını yok edeceğinin bilindiğini dile getirdi. ''Bu en kötü senaryo ama, bunun asla olmayacağını bana kimse söyleyemez'' diyen Tozar, bu tip kaza riskinin ise gemilerin geçişleri sırasında VTS, klavuz kaptan ve eskort römorkör desteği ile azaltılacağını anlattı. Montrö Antlaşması'na göre boğazlardan uğraksız geçen gemilerin seyir desteği almalarının zorunlu olmadığını anımsatan ve yaptıkları uyarılarla kaptanların boğazlardaki tehlikenin boyutlarını anlamaya başladıklarını söyleyen Tozar, ''Biz kıyı emniyeti olarak kurallara göre gerekli tedbirleri alıyoruz. Ancak gemilerde son kararı kaptanlar veriyor. Tehlikeli yük taşıyan gemilerin kılavuz kaptan alma oranları şu anda yüzde 41 oranında'' diye konuştu. Kılavuzluk hizmetinin geminin büyüklüğüne göre 200 dolar ile 4 bin dolar arasında değişen bir ücreti olduğunu ifade eden Tozar, boğazlarda seyir desteğine başvurmayan gemilerin Rusya, Bulgaristan, Romanya, Ukrayna ve Türkiye bayraklı gemiler olduğunu, Norveç ve Yunanistan gemilerinin ise bu konuda titiz davrandıklarını kaydetti. Eğitim şart Denizciliğin Türkiye'de ilerlemesi için bu işin eğitimini almış kaliteli ve yeterli sayıda elemana ihtiyaç duyulduğuna dikkat çeken Tozar, şöyle konuştu: ''En önemli sorun bence eğitim. Ardından denizcilik planlaması yok. Bazen fazla gemi adamı oluyor, şu sıralarda kaptan yok. Denizciliğin geleceği hiç öngörülmemiş.'' Türkiye'nin, gemileri limanlarda tutuklama oranı olarak kara listede olduğunu söyleyen Tozar, Türkiye Denizyolları İşletmesi'nin özelleştirme sürecinde olması nedeniyle Türk denizciliği alanında tek bir çivinin çakılmadığını kaydetti. Denizciliğin Türkiye'nin prestiji olduğunu, ancak değerinin yeni fark edilmeye başlandığını anlatan Tozar, ilk olarak bir denizcilik üniversitesinin kurulması gerektiğini, bakanlık kurulmasının sorunları çözmeyeceğini kaydetti. Boğazlardaki trafik Boğazlardan 2003 yılında 46 bin 930 gemi geçti. Bunların 8 bin 97'si tehlikeli yük taşıdı. 2004 yılında ise 53 bin gemi geçmiş olacak. Boğazlardan her gün 150-170 arasında gemi geçiyor. Bunların ortalama 6-10 tanesi 200 metrenin altındaki tankerlerden oluşuyor. Yılda 8 binin üzerinde tehlikeli yük taşıyan gemi geçiyor. Boğazdan 7-8 dakikada bir gemi, her 9-10 dakikada bir de tanker geçiş yapıyor. Boğazlarda, her gün 150 uğraksız gemi, yaklaşık 23 tehlikeli yük taşıyan gemi geçişi ve yılda 2 milyon insanın taşındığı 2 bin 500 adet bölgesel deniz trafik hareketi yaşanıyor. 2001 yılında boğazlardan geçen tehlikeli yük miktarı 100 milyon 768 bin 977 ton iken, 2003 yılında 134 milyon 603 bin 741 ton. Bu oranlar her yıl yüzde 30 artıyor. 2004 yılında geçen tehlikeli yük miktarının ise 160 milyon ton olması bekleniyor. Boğazdan en çok Rusya bayraklı gemi geçiyor. Ardından yüzde 9.6'lık bir oranla Malta geliyor. CUMHURİYET 18.08.2004