Safranın geni korumada

Anadolu kökenli olduğu bilinen ve Eski Yunan, Roma ve Mısır uygarlıkları döneminden beri altınla eşdeğer tutulan bir bitki safran. Osmanlı döneminde de topraklarımızda yoğun bir şekilde tarımı yapılan bu değerli bitkinin Türkiye'de, şimdilerde nesli tükenmeye yüz tuttu. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi desteğiyle geçen yıl başlatılan 'Safran Bitkisinin Gen Kaynaklarının Korunması ve Tarımının Yeniden Yaygınlaştırılması' adlı pilot projede, Şanlıurfa'da safran tarımının canlandırılması ve bölgede alternatif tarım imkânlarının yaratılması amaçlanıyor. Mezrada üretiliyor Harran Ovası'nda, Kuruyer Köyü'nün Çütlük mezrasında 800 metrekarelik bir alana ekilen safran çiçekleri, geçtiğimiz günlerde ikinci kez açtı. Projenin amaçlarından biri de; GAP bölgesindeki tek tip tarımın olumsuzluklarını azaltıp toprağın verimini artırmak ve çiftçilerin alternatif tarım imkânlarıyla gelecekte kendi ayakları üzerinde durabilmelerini sağlamak. Dünyada 70 cinsi 1800 türü var Safran, soğanla üreyen bir bitki. Toprak üstü kısmı bir yıllık. Toprak altındaki soğan kısmı üç yıl süresince yeni soğanlar oluşturur. Yeni ekilen soğan çiçek verir ve gelecek yılın soğanını oluşturur. Safranın dünyada 70 cinsi ve 1800 türü var. Türkiye'de ise bir adet cins ve 40 adet türü saptanmış. Bu türler arasında sadece 'Crocus Sativus'un tarımı yapılıyor. Osmanlı döneminde en kaliteli safran üretimi Şanlıurfa'da yapılıyordu. Karabük'ün Safranbolu ilçesi ile Mardin'deki Darülzaferan Manastırı ismini safrandan almış. Bir rivayete göre manastırın duvar harcında safran kullanılmış. ABD'de safranın 1 gramı 7-8 dolar. Bu ülkede safran satışı market reyonlarında yapılmıyor. Safran market yöneticisinin ofisindeki kasada saklanıyor. Müşteri peşin ödemeyi yapıp safranı alıyor, kredi kartı kabul edilmiyor. En büyük safran üreticisi olan İran, tüketimde de yılda 49 tonla başı çekiyor. Suudi Arabistan 39 ton ithal ediyor. Fransa, İtalya, İsveç, Finlandiya ve Hong Kong'da ithalat 5-11 ton arasında. RADİKAL 29.11.2004