Bayat eti klora batırıp taze görüntüsü verenler. Ufalanmış peyniri jel ile birleştirip yeniden kalıp haline getirenler. Dana kıymanın içine sakatat katanlar. Sütün yağını alıp yerine margarin koyanlar... Bunlar gıdadaki hilelerden sadece birkaçı.
DOMATES, PATLICAN KABAK HORMONLU
Tarım ilacı var diye Avrupa'nın kabul etmediği ürünler iç piyasaya veriliyor. Tarım Bakanlığı'nın Kontrol Müdürlüğü "Domates, kabak ve patlıcanda hormon var ama insan sağlığına zararlı değil" diyor.
GIDA İŞLETMELERİNİN YARISININ SİCİLİ YOK
TÜBİTAK "Hilelerin hızına yetişemiyoruz", SETBİR Başkanı da "Hilenin profesörleri var" diye yakınıyor. 28 bin gıda sanayii işletmesinin 10 bini denetlenemiyor.
** Alışverişi aceleye getirmeyin
** Paketi inceleyin
** Üzerinde delikler olan paketleri seçmeyin.
** Tarihine bakın
** Son kullanma tarihini görmeden almayın.
** Tazeyi seçin
** Yaş görünümlü, lekeli meyve-sebzeyi bırakın.
** Sona kalsın
** Et, tavuk ve dondurulmuş ürünleri en son alın.
** Raf ısısı önemli
** Soğutucuların ısı ölçerlerini kontrol edin.
** Poşete ayrı koyun
** Deterjanla gıdayı aynı poşete koymayın.
Kıyma, hileye en yatkın ürün, hazırını almayın
Kıyma satın almak, parça et almaktan çok daha fazla risk içeriyor. İki risk var, ilki kıymaya başka maddelerin karıştırılması, ikincisi de etin küçük parçalara ayrılması nedeniyle mikroplara daha açık hale gelmesi. Bu nedenle eti satın aldıktan sonra 4 gün içinde tüketmeniz gerekiyorsa, bu süre kıymada 2 güne düşüyor. Uzmanlar kırmızı ette yapılabilecek hileleri sıralarken şunları söylüyor: "Etin yüzeyi ne kadar genişse mikrobiyolojik yük o kadar artar. Et çekilip kıyma haline geldiğinde yüzeyi de artar. Bozulma riski de o denli artıyor." Tarım Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü (KKGM) Genel Müdür Yardımcısı Prof. Nevzat Artık'a göre gıda sektöründe en sorunlu alan et. Ette hem üretim yerleri hem de satış noktalarında sorunlar çıkıyor. Aslında et komple karkas halinde olduğunda hile yapmak daha zor. Orada dikkat edilecek nokta etin doğal parlak kırmızımsı renginin olması. Rengi biraz yapay parlak ya da yeşile kaçmışsa bazı bozukluklar olabilir. Bu bozukluğu kokuyla da anlayabilirsiniz. Öte yandan etin rengi dikkat çekici bir şekilde koyu ise o zaman da at eti olma ihtimali yüksektir. Yani dana eti olarak satılan ürünün dış yüzeyinde alışılmadık bir koyuluk olduğunda da şüphelenin. Türkiye'de yasal olarak faaliyet gösteren mezbahalar Tarım Bakanlığı'na kayıtlı olarak çalışıyor. Bunlar ürünleri belli periyodlarla analize gönderiyor. İşte aldığınız etin güvenilirliğinden emin olmak için satın aldığınız yere "Bu eti nereden alıyorsunuz" diye sorup kombinanın mühürünü arayabilirsiniz. Yasal kombinalarda veteriner hekimler muayene sırasında parazit hastalıklarını anlayabilir.
Kasaba, etin mavi damgasını sorun
Kesime girmeden önce danalar kontrolden geçiyor. Kesim sırasında bant usulü kesim yapılıyor. İki veterinerden biri sakatatları kontrol ediyor, diğeri de onun ait olduğu karkası kontrol ediyor. (hayvanın iç organları ve derisi ayrılmış hali karkastır) Karkas ette mavi bir damga bulunur. Bu damga hem kombineyi hem etin sınıfını tarif ediyor. Her kesimhanenin bir numarası vardır, numaralar o mühürde görülebiliyor. Her tür hayvanda antibiyotik kullanımı sözkonusu. Ancak önemli olan hayvanın kesim gününde ilacın vücuttan atılmış olması. Bu süreler de kodekslerde belirtilmiş. Kombinada bu sürelere uyulduğu sürece antibiyotik kullanılmasının sakıncası yok. Et ve tavuk alırken markalı ürünleri tercih etmek, riskleri azaltıyor. Düşünün, bir markanın değeri milyonlarca dolar, bu markayı küçük hesaplar için riske atma ihimali de zayıflıyor. Asıl tehlike markasız ve açıkta satılan ürünlerde. Klorlu suya batırılıp taze görüntüsü verilen etler, ya da renk vermek için sakatat eklenen kıymaları yemek istemiyorsanız, güvenilir yerlerden alışveriş edin.
Tavuk alırken rafın ısısını kontrol edin
Tavuk, son yıllarda spekülasyona en açık olan gıda maddesi. Tarım Bakanlığı 2005'in ilk aylarında pek çok ürüne ilişkin yeni tebliğ çıkararak gıdayı AB'ye uyumlu hale getirmenin ilk adımlarını attı. Bu arada Kanatlı Hayvan Eti ve Et Ürünleri Üretim Tesisleri'nin Çalışma ve Denetleme Usul ve Esasları'na dair yeni bir yönetmelik de yayınlandı. Bu yönetmelikte öne çıkan en önemli değişiklik, kümeslerin denetimi ile canlı hayvanda ilaç vb. gibi maddeler ile etteki kalıntıların izlenmesi zorunluluğu oldu. Yeni yönetmelik olumlu ama tek başına yeterli değil. Zira sektörde henüz eski yönetmelikteki şartların yarısını bile gerçekleştiremeyenler var. Tavuk tüketirken uyacağınız basit kurallar sizi koruyabilir. Öncelikle güvenilir markaları tercih edin, ama rafların altındaki sıcaklık ölçerleri de kontrol edip 2 dereceden daha sıcak olmamasına dikkat edin.
SABAH 25.01.2005