Otizm yayılıyor mu?

Newsweek dergisi, son sayısında otizmi işledi. 60 yıl önce keşfedilen bu beyin hastalığı tıp için hâlâ muamma. Özellikle son 20 yılda otistiklerin sayısında belirgin bir artış var, her 166 çocuktan biri otizm spektrum bozukluğu (Autism Spectrum Disorder-ASD) ile doğuyor. (Türkiye'de yaklaşık 100 bin otistik olduğu sanılıyor.) Otizmde de erken teşhis çok önemli. Birçok çocuğa teşhis ancak iki yaşından sonra konabiliyor. Oysa bir yaşından önce tedavi görmeye başlayan çocuklarda belirtiler önemli ölçüde azaltılabiliyor. Bu yüzden doktorlar belirtileri en erken tespit etme peşinde. Bir otistiğin beyniyle, sağlıklı bir insanın beyni, farklı iki bilgisayar işletim sistemi gibi ayrılıyor. Örneğin, yüzleri tanımadan ve yüz ifadelerini algılamadan sorumlu beyin bölgesi, otistiklerde çok daha az çalışıyor. Uzmanlar, bilgisayar oyunlarıyla otistik çocukların bu alanda geliştirilebileceklerini umuyor. Modern tıbbın çaresiz kaldığını düşünen aileler, alternatif tedavilere yöneliyor. Bilimsel bulgular aksini söylese de, yiyecek ve kullanılan araç gereçlerle vücuda giren metallerin otizmi tetiklediği yaygın bir inanış. Bu nedenle bazı otistik çocuklar, ciddi hastalıklara neden olabilecek, radikal diyetlere tabi tutuluyor. "Daha geniş kapsamlı düşünmeliyiz" diyen ABD Otizm Ağı görevlisi Dr. Margaret Bauman örnek veriyor: "Sürekli ağlayıp olduğu yerde sallanan, otistik kızın boğazında ülser olduğu anlaşıldı. Aynı şekilde sürekli kafasını salayan otistik çocuğun, koliti tedavi edildiğinde bu alışkanlıktan kurtulduğu görüldü." Bu belirtilere dikkat İletişim: Geciken konuşma veya hiç konuşmama, iletişim kurma zorluğu, sürekli bazı sözcük veya söz öbeklerini tekrar etme, adı söylendiğinde tepki vermeme, davranış, mimik ve jestlere tepki göstermeme. Sosyal etkileşim: Nesnelere işaret etmeme veya başkalarına göstermeme, başka insanların yüzüne bakmama, göz teması kurmama, gülümsemeye karşılık vermeme, yaşıtlarıyla ilişki kuramama, başka çocuklara ilgi göstermeme, övgü veya fiziksel sevgi gösterilerinden motive olmama, sempati veya empatiyi net olarak gösterememe Davranışlar: Sürekli olarak tekrarlayan oyunlar, belirli bir konuya veya nesneye karşı aşırı ilgi duyma, sürekli onunla meşgul olma, başkalarını ve davranışları taklit etmeme, belirli kalıplar, ritüel ve alışkanlıklara bağımlı olma, sürekli tekrarlayan hareketler (örneğin el çırpma, sallanma, göz çevirme), nesnelerin ayrıntılarına takılma, kalabalık, ses ve ışıktan aşırı etkilenme, bazı seslere, dokulara veya durumlara karşı aşırı tepki verme, acıya karşı fazla duyarlı olmama. RADİKAL 21.02.2005