Yitik hafıza geri kazanıldı

Alzheimere çare bulmak için fareler üzerinde yürütülen bir araştırmada hastalık nedeniyle çökmüş bulunan beyin hücrelerinden bazıları iyileştirildi. Farelerde sağlanan sonuç insanlarda da elde edilebilirse alzheimer hastaları hafızalarını kısmen geri kazanabilir. ABD'deki Minnesota Üniversitesi'nde yürütülen araştırmanın sonucuna göre 'tau' adı verilen bir mutant (genetik yapısı değişime uğramış) protein, beyin hücrelerini çökertiyor ve bu protein durdurulabilirse söz konusu hücreler iyileşebiliyor. Hem de umulanın üstünde bir hızla. Farelerde sağlanan sonucun insanlarda da elde edilebilmesi yıllar alacak. Henüz tau denen proteini durdurabilecek bir ilaç yok. Üstelik, halihazırda alzheimere karşı yürütülen araştırmaların çoğu, hastalığın birincil etkeni sayılan betaamiloid adlı proteine odaklanmış durumda. Alzheimere neyin yol açtığı meçhul. Yaygın kanı, beyinde betaamiloid oluşumunun bilinmeyen bir nedenle anormal biçimde artması. Bu protein, beyin hücreleri çevresinde yapışkan kümelerin (plakalar) oluşmasına ve nihayet beyin hücrelerinin ölümüne yol açıyor. Süreçte taunun da payı var. Mutant tau proteinleri, beyin hücrelerinde lifli düğümler oluşturup hücre ölümünü hızlandırıyor. Minnesota'daki araştırmayı yürüten nörolog Karen Ashe ve meslektaşları, farelerin beyninde, tıpkı alzheimer hastalarının beyninde görüldüğü biçimde tau kaynaklı lif düğümleri oluşmasını sağladı. Amaçları bu düğümlerin hastalığın nedeni mi yoksa belirtisi mi olduklarını anlamaktı. Fareler yaşlandıkça, lif oluşumu arttı ve beyin hücreleri ölmeye başladı. Sonuç olarak fareler hafıza kaybına uğradı. Bunun üzerine, farelere, tau proteinini üreten geni etkisiz hale getirecek bir antibiyotik verildi. Tau üremesi azaldıkça farelerin hafıza kaybı durmakla kalmadı, hafızaları kısmen geri geldi. Ölmüş beyin hücreleri canlandırılamayacağı için tam iyileşle sağlanamadı. Ancak hastalık öncesine göre hafıza yarı yarıya geri kazanıldı. Ayrıca beyin hücrelerinin ölümü de durdu. RADİKAL 16.07.2005