12 Ağustos'da göktaşı yağmuru

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü'nün internet sayfasından ve Ankara Üniversitesi Astronomi Araştırma Topluluğu'ndan alınan bilgiye göre, Dünya, 17 Temmuz-24 Ağustos tarihleri arasında Güneş çevresinde 130 yılda bir tur atan Swift-Tuttle kuyrukluyıldızının yörüngesinde bıraktığı kalıntıların içinden geçiyor. Özellikle “akanyıldız” yağmurlarına neden olan bu kuyrukluyıldız döküntüleri, Kuzey-Doğu yönünde Perseus (Kahraman) takımyıldızından yağıyormuş gibi görülüyorlar. Perseid göktaşı yağmuru 12 Ağustos'u 13 Ağustos'a bağlayan Cuma gecesi saat 22.30 ile 23.30 arasında en yoğun noktaya ulaşacak. Yerleşim yerlerinden uzak çok karanlık bölgelerden saatte 100 kadar göktaşının görülmesi bekleniyor. Bu tarihte Ay ilkdördün durumunda olacağından erken alçalıp saat 23.19'da batacak. Bunun gözlem için şanslı bir gece olduğu belirtildi. Gökyüzü tutkunları Perseid göktaşı yağmurunu 12-14 Ağustos tarihlerinde Antalya-Saklıkent'te gerçekleştirilecek 8. Ulusal Gökyüzü Gözlem Şenliği kapsamında da özel bir programla gözlemleyebilecekler. Ankara Üniversitesi'nin Ahlatlıbel'deki Gözlemevi de perseidleri izlemek isteyen gökyüzü meraklılarına 12 Ağustos'ta kapılarını açacak. Gökyüzü avcılarının 3, öğrencilerin ise 2 YTL ödeyerek izleyebileceği bu etkinlikte üniversitenin Astronomi Araştırma Topluluğu üyeleri de bilgi sunacaklar. Işık kirliliğine uğramamış, şehir ışıklarından olabildiğince uzak karanlık bir yerin gözlem alanı seçilmesi halinde göktaşlarını gözlemleme şansı artacak. GÖKTAŞI YAĞMURU NEDİR? Güneş sistemi içinde çok değişik yörüngelerde dolaşan, boyutları 1 mikrondan 10 kilometre çapına kadar değişen göktaşlarının büyük olanlarının kökeni küçük gezegenler, küçük olanların kökeni ise kuyrukluyıldızlar. Eğer uzayda bol miktarda bulunan bu göktaşlarının yörüngeleri Dünyanın yörüngesi ile kesişirse, göktaşı büyük bir hızla (12-72 km/sn) atmosfere giriyor. Meydana gelen sürtünme ile göktaşı ısınıyor ve ışık saçmaya başlıyor. Bu olaya, “kayanyıldız” adı veriliyor. Göktaşı yağmurunun hızlandığı gecelerde tüm göktaşları gökyüzünde sanki bu noktadan geliyormuş gibi görülüyor. Aslında hepsi birbirine paralel yörünge izleyen göktaşları atmosfere giriyor. Göktaşı yağmuru bu saçılma noktasının bulunduğu takımyıldızın adı ile anılıyor. Göktaşı yağmurlarının en ünlüleri ise Perseid, Leonid ve Geminidler. Yeryüzünden yaklaşık 120 kilometre yukarıda yanarak ışık saçmaya başlayan göktaşlarının çoğu 60 kilometrenin üstünde bir yüksekliğe geldiğinde yanıp yok oluyor. Yeryüzüne ulaşan göktaşlarının sayısı çok az oluyor. Yörüngesi belirlenemeyen çapı bir kaç yüz metreden daha büyük bir göktaşıyla çarpışmanın çok nadiren yüz binlerce yılda bir olduğu biliniyor. HÜRRİYET 07.08.2005