Nefes kesen hücreler

Uykuda ölenlerin, özellikle de yaşlıların ölüm nedeni çoğunlukla kalp krizi olarak açıklanır. Ancak BBC'nin sitesinde yayımlanan habere göre, ABD'li uzmanların yaptığı ve ''Nature Neuroscience'' dergisinde sonuçları açıklanan araştırma, kalp krizi teşhislerinin büyük çoğunluğunun doğru olmadığını ortaya koyuyor. Kaliforniya Üniversitesi'nde görevli bir grup bilim adamının araştırmasına göre uykuda ölüme, nefes alıp vermeyi kontrol eden hücrelerin yetersizliği neden oluyor. Uyurken birdenbire nefes alıp vermenin durması, bilimsel adıyla ''merkezi uyku apnesi'' nin neden olduğu ölümlere açıklık getiren ekibin başındaki Profesör Jack Feldman , ''preBötC'' diye bilinen hücrelerin yaş ilerledikçe öldüğünü ve sonuçta ölüme yol açacak kadar azaldığını söylüyor. Fareler üzerinde deney yaptıklarını anlatan Feldman şöyle devam ediyor: ''Farelerde bu hücrelerden 600 tane var. Onlara bu hücrelerin yarısını öldürecek bir sıvı enjekte ettik ve uykuya daldıktan bir süre sonra nefeslerinin kesildiğine tanık olduk. Sonra elektrik vererek yeniden kendilerine getirdik.'' Vücut, insanlarda sayısı birkaç bin olan hücrelerin yüzde 60'ının kaybolmasına dayanabiliyor. Ancak bu oranın üzerinde hücre kaybı ölümün zaten kalp ve akciğerleri hassas durumda olan birçok yaşlıyı uykuda yakalamasına neden oluyor. Zamanla sayıları azalan ''preBötC'' hücreleri bazı başka hücreler gibi kendini yenilemiyor. Hücre kaybını tetikleyecek olumsuz faktörler ya da daha uzun yaşamalarını sağlayacak unsurlar konusunda ise henüz bir bulgu yok. Hücrelerdeki azalmanın, Parkinson gibi sinir sistemiyle ilgili başka hastalıklara da neden olabileceğini düşünen Feldman ve arkadaşları, bu konudaki araştırmaları sürdürmekte kararlı. CUMHURİYET 09.08.2005