Zihnini yürüt, unutma!

2500 yıl önce Yunanlı bir şairin tasarladığı oyun, kimi insanların eşlerinin doğumgünlerini unuturken, kimilerinin ise her şeyi en küçük ayrıntısına kadar nasıl hatırlayabildiğini açıklıyor: Zihinsel yürüyüş University College London'da çalışan nörolog Eleanor Maguire, 10 kişi üzerinde bir deney uyguladı. Deneklerin sekizi, Dünya Hafıza Şampiyonası'nda derece almış, diğer ikisi de hafıza yeteneklerinden dolayı bilim-adamları tarafından incelenmiş kişilerdi. Tanımadıkları 99 kişinin yüzlerini ve isimlerini, uzun epik şiirleri, 4 bin haneli sayıları ve 400 rastgele sözcü- ğü hatırlama kapasitesine sahip 10 deneğin beyni, onlarla aynı yaşlarda normal hafızaya sahip 10 kişiyle karşılaştırıldı. Mükemmel hafızası olanların beyinlerinin üç bölgede aktif olduğu saptandı. Ancak hafızalarının sırrı, ne diğerlerinden daha zeki olmaları, ne daha iyi bir eğitim almaları ne de farklı beyin yapılarına sahip olmalarıydı. Daha detaylı sorgulanan şampiyonların, hafızalarını kuvvetlendirmek için zihinsel bir yönteme başvurdukları anlaşıldı. Bu teknik, geçtiği yolları asla unutmayan ve gittiği yerleri tüm detaylarıyla hatırlayan Yunanlı şair Ceoslu Simonides'ten miras kaldı. Tekniğe Simonides'in yöntemi ya da 'zihinsel yürüyüş' deniliyor. Zihinsel yolda, kişi bir obje ya da sayıyı, bir simgeyle özdeşleştiriyor. Hatırlamak gerektiğinde ise zihninde aynı yoldan yürüyor. Örneğin, gönüllülerden birbirinden biraz farklı bir dizi kar tanesini ezberlemeleri istendi. Birçok kişi simgeyi çok geçmeden unuturken; bu yöntemi uygulayanlar her kar tanesini bir insan, hayvan ya da bir obje gibi başka bir simgeyle bağdaştırdığı için hatırladı. "İyi hafıza, zekâ veya beyin yapısından kaynaklanmıyor" diyen Maguire, bu özelliğe sahip kişinin, beynin hatırlamada büyük rol oynayan bölgelerini kullanarak farklı bir öğrenme stratejisi güttüğünü belirtti. RADİKAL - 16.12.2002