Internette iletişimsizlik, sosyal fobiyi tetikliyor. Daha fazla iletişim adına internete sarıldık. Gülen yüz ifadeleri, kızgın bir surat, kırmızı bir kalp, bir adet kırmızı gül… ama hiç biri gerçeğinin yerini tutmuyor. Samimi bir dostunuzla yüz yüze yaptığınız sohbetin yerini hiçbir chat sayfasındaki görüşme tutamıyor. Sıcak bir bakış, içten bir gülüş… ne de insanı ferahlatıyor.
Asrımızın en yaygın rahatsızlıklarından biri sosyal fobidir. İletişimin internetten yürütüldüğü bir asırda böyle bir sonuç tesadüf olamaz… Gençlerimize bakıyorum, internet kafelerde, eş dost çevresinde.. bilgisayara adeta gömülmüşler ve en yakınındaki insanın göz renginin dahi farkında değiller. Yakınındaki insanların ne gibi derdi var, nelerden hoşlanır… ile uğraşmak yerine, hiç tanımadığı biri ile tanışmak daha cazip geliyor. Bu da teknolojinin bize attığı en büyük kazık olsa gerek. Toplum içinde topluma yabancı nesiller yetişiyor.
Mevcut kişi ve kavramlar
– Çevre
– Basit Bir İletişim Modeli
– Verici
– Mesaj
– Alıcı
Internette İletişim Biçimleri
– WEB Sayfaları,
– E-posta,
– Tartışma grupları,
– Haber grupları,
– IRC, ICQ,
– Bire çok,
– Chat,
– Bire bir,
– Artzamanlı,
– Eşzamanlı…
Çevre Açısından Değişenler
– Bütünleşme Yönündeki Değişimler
– İletişimde bulunulan “çevre” anlayışı
– İletişimde Küreselleşme
– Zamanın sıkışması
– Mekanın daralması
– Yakın / uzak kavramları
– Yöre / ülke sınırları
– Kültürün ve bilginin küreselleşmesi
– Ayrımlaşma Yönündeki Değişim
– Internet kullanmayı bilenler ile bilmeyenler arasındaki ayrım artmakta, yani yeni bir “cemaat” oluşmakta.
Verici ve Alıcı Açısından Değişenler
– Anonim kalınabiliyor; Kimdir, nerelidir, cinsiyeti nedir, kaç yaşındadır, sosyal statüsü nedir? vb.
– İletişimsel yakınlık / uzaklık (samimi / resmi dil) anlayışı değişti,
– Mimikler, jestler ve vurgular eksik kaldı (kişiye özgülük azalmakta).
Mesaj Açısından Değişenler
– Yeni metin türleri oluştu (E-Posta, IRC, WEB Sayfaları)
– Yazı-Görüntü-Ses yakınlaştı (Hypertext, WEB Sayfaları)
– Dil ve Yazı yakınlaştı (Chat)
– Konuşma ve Yazı Dili yakınlaştı (Tartışma ve Haber Grupları)
– Farklı biçem özellikleri bir araya geldi (yazışmalar, ticari mektuplar ve diğer türler)
Dilde Değişimler
Edimsel Alandaki Değişimler,
Sözlüksel Alandaki Değişimler,
Basitleşmeler.
Edimsel Alandaki Değişimler
– Smilies ya da Emoticons , , ;-), *<-)
– Yıldız kullanımı *güldü*, *kızdı*
– Metinlerde tutarlılık sağlamak için E-Postalardaki “... wrote” ve “>” işareti
– Bürünsel (prosodic) özelliklerin taklidi çoook, *SEN*, !!!!!!, ?????, hehehe, gırrrr
Sözlüksel alandaki değişimler
– Bilgisayarla ilgili kavramların genel dile girişi, “Wing’i pingle”, “belleğini formatla”
– Kısaltmalar, akronimler, slm, mrb, cu, asap, lol
– Argo ve günlük dil kullanımı (naptın?),
– Bölgesel dil kullanımı (ne diyim, görrük),
– İngilizce, Fransızca… sözcükler.
Basitleşmeler
– Eksiltiler (bişi, naber),
– Büyük harf kullanılmaması,
– Noktalama kurallarına uyulmaması,
– Dilbilgisi kurallarına uyulmaması,
– Yazım hatalarına tahammül edilmesi (hızlı iletişim zorunluluğu nedeniyle yanlış yazılan sözcükler)
Sonuç Olarak
– Yeni iletişim kuralları oluştu
– Yazma ve okuma anlayışımız farklılaştı,
– Dilsel ifade araçlarımız basitleşti ve
– Yeni bir aidiyet duygusu kazandık.
Internette dilin kullanılış biçimi dilde yapısal bir değişikliğe yol açabilir mi?
Bu sorunun yanıtı, internet dilinin günlük dil kullanımımızı ne kadar etkileyeceğine bağlı. Internet “cemaati” henüz oldukça küçük. Bir süre sonra internette sesli ve görüntülü iletişime geçilince, yazı önemini bir kez daha yitirecek...
Neler yapılmalı?
– Interneti bir amaç değil araç haline getirmeliyiz
– Mümkün olduğunca aynı tandansta olduğumuz kişilerle irtibatta olmalıyız
– Interneti işlerimizi kolaylaştırması amaçlı kullanmaya çalışmalıyız
– Yazışırken dil kurallarını ihlal etmemeliyiz ne kadar acelemiz olursa olsun
– Ara sıra bilgisayardan başımızı kaldırmalı ve çevremizdeki güzellikleri fark etmeliyiz
– Sevdiğimiz insanları ihmal etmemeli ve onlara gerektiğince vakit ayırmalıyız
– Çocuklarımızın mümkün olduğunca işleri ve araştırmaları olduğunca bilgisayar ve interneti kullanmalarına müsaade etmeliyiz.
– Internet kafelere gitmemeleri için evde kontrollü interneti öneriyorum.
