Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Konferansı, 180'den fazla ülkeden yaklaşık 10 bin katılımcıyla gerçekleşiyor. 12 gün sürecek konferansta dünyanın geleceğini tehdit eden iklim değişikliğinin engellenmesini öngören Kyoto Protokolü'nün süresinin 2012'de dolmasının ardından atılacak adımlar masaya yatırılacak. Konferans sera etkisine yol açan gazların azaltılmasını kapsayan Kyoto Protokolü'nün yaklaşık 9 ay önce yürürlüğe girmesinden bu yana yapılan ilk büyük toplantı niteliğinde.
Hem suçlu hem engel
Konferan sa katılan ülkelerin, 2012'de sona erecek Kyoto Protokolü'ndeki yükümlülüklerin uzatılması ve yeni ülkelere de uygulanması konusunda karar vermeleri bekleniyor. Atmosfere salınan karbon gazlarının bir numaralı üreticisi ABD ise ortak bir uzlaşıya varılmasının önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Bush yönetiminin petrole bağımlı olan ülke ekonomisine ağır yük getireceği gerekçesiyle Kyoto Protokolü'nü imzalamaması yüzünden sözleşmede öngörülen hedeflere ulaşılamıyor.
Avrupa ülkeleri ve Kanada, 2010'a kadar sera etkisine yol açan gazların azaltılması konusunda yeni bir uluslararası anlaşmaya varılmasının gerekli olduğunu düşünürken, bu konferansta böyle bir anlaşmaya varmanın pek olanaklı olmadığı görülüyor.
ABD'yi Çin izliyor
Montreal'deki konferansta Kyoto Protokolü'nü reddedeceğini önceden açıklayan ABD'li yetkililer, 2012 sonrasına dair bir söz vermek için de erken olduğunu savunuyor.
Çin, Hindistan ve Brezilya gibi sanayileri hızla büyüyen ülkeler de giderek daha fazla çevre kirliliğine ve küresel ısınmaya neden oluyor. Uluslararası Enerji Kurumu, geçen yıl Çin'in dünyanın ikinci en büyük ''karbon gazı üreticisi'' olduğunu açıklamıştı. Şu anda Kyoto Protokolü altında kirliliğe yol açan gaz salınımlarını azaltma yükümlülükleri bulunmayan bu ülkeler, gelecekteki bir anlaşmanın sanayideki gelişmelerini engelleyeceği kaygısı taşıyor. Kyoto Protokolü'ne taraf olmayı kabul etmeyen ülkeler arasında Türkiye de bulunuyor.
Montreal'deki konferansta Avrupa ülkeleri ve Kanada'nın, ABD başta olmak üzere bu ülkeleri orta vadede gaz salınımının azaltılması konusunda önlem almaları yönünde ikna çabalarını sürdürecekleri kaydediliyor. 100 kadar ülkenin çevre bakanının konferans çerçevesinde 7-9 Aralık'ta bir araya gelmeleri bekleniyor.
Montreal'de başlayacak konferans öncesi, İngiliz Bilimler Akademisi Başkanı Lord May'in, ''küresel ısınmanın sonuçlarının kitle imha silahlarının sonuçlarıyla karşılaştırılabileceği'' yönündeki sözleri dikkat çekti.
Seller ve kuraklık
Denizlerin yükselmesine, su rejiminin değişmesine, aşırı doğa olaylarında görülen artışın, sellerin, kuraklık ve kasırgaların artışına işaret eden Lord May, ''Bunların vahim sonuçları, kitle imha silahlarınınkilerle karşılaştırılabilir seviyede'' dedi.
Katrina kasırgasının verdiği zararın ABD'nin 2005'teki GSMH'sinin yüzde 1.7'sine karşılık geldiğini ve Meksika Körfezi'nin Amerikan tarafının yüzyıl sonuna dek oturulamaz hale geldiğini belirten May, sözlerini şöyle sürdürdü: ''Katrina'dan önce yapılan araştırmalar, okyanusların yüzey sıcaklığının arttığını ortaya koyuyor. Bu durum, kasırgaların sayısının artışına değil, yoğunluklarına büyük etkide bulunuyor.''
İngiltere'de çok sayıda bilim adamının katılımıyla şubat ayında gerçekleşen bir konferansta, dünyada iklim değişikliğinin başladığı açıklanmıştı. Son yapılan araştırmalar da dünyada küresel ısınmaya yol açan atmosferdeki karbondioksit oranının 650 bin yılın en yüksek düzeyine ulaştığını ortaya koyuyor. Daha güçlü bir sera gazı olan metanın oranı ise tarih öncesi dönemlere göre 2 kat daha fazla.
Ortalama küresel sıcaklığın son 5 yılda normalden 100 kat hızlı artış gösterdiğini ortaya koyan araştırmalar, 2005 yılının bugüne kadarki en sıcak yıl olduğunu işaret ediyor.
