İngiliz bilim dergisi Nature'ın son sayısında yayımlanan araştırma, Avrupa kıtasının kıyılarını yalayan ılık su akıntısının debisinin, son 50 yıl içinde yüzde 30 azaldığını gösteriyor.
Gulf Stream ısıtıyor
Atlas Okyanusu'nun akıntılar sistemi, meşhur "Gulf Stream" sıcak su akıntısıyla bunun iki kolundan oluşuyor. "Gulf Stream" akıntısı, Meksika Körfezi'nden İngiltere'ye doğru akıyor ve dünyadaki bütün nehir sularının yaklaşık 100 katı civarında bir su kütlesini günde 97 kilometre (60 mil) hızla hareket ettiriyor. Başta İngiltere'nin batısı olmak üzere bazı alanların hava durumunu etkileyen akıntı, sıcak iklimlerin sıcak sularını Kuzey Atlantik'e doğru sürüklüyor.
Kaygı verici tablo
Southampton Üniversitesi Ulusal Oşinografi Merkezi'nden Prof. Harry Bryden, Atlantik'teki akıntı sisteminin bozulduğunu belirledi. Profesör, bu sonuca "Gulf Stream"i ve kollarını kesen 25. paralel hizasına yerleştirilen alıcılardan gelen verileri değerlendirerek ulaştı. "Yukarı" çıkan akıntı istikrarını muhafaza eder görünmekle beraber "aşağı inen" akıntılar kaygılandırıcı bir durum arz ediyor.
Araştırmaya göre, subtropikal bölgede akıntı, rüzgârların etkisiyle okyanusun ara tabakalarında dairevi hareketler oluşturup kalıyor. 1957'den bu yana bu bölgede su hacmi yüzde 50 arttı. Kuzeydeki buzullara yakın sular soğuyunca okyanusun derinliklerine çöküyor ve böylece Amerikan kıyıları boyunca uzayan Labrador akıntısı oluşuyor. Bu akıntının debisi 3 bin ila 5 bin metre derinlikte yüzde 50 azaldı.
Kışlar her geçen yıl daha çetin olacak
Uzmanlara göre, Atlantik'teki çevrimin durması halinde Avrupa'da ortalama sıcaklıklar 4 derece azalacak. İngiltere çevre araştırma merkezinden Meric Srokosz, "Çevrim filmlerdeki gibi pat diye duracak değil. Durması 10 yılı bulabilir. Yeni bir buzul çağından söz etmiyoruz, ama kışlar muhtemelen daha soğuk ve çetin geçecek" dedi.
MİLLİYET - 2 ARALIK 2005 CUMA






