Anne-babalar, ailede yaşanabilecek ölüm, boşanma, hastalık, kaza gibi kriz durumları için önceden hazır olmalılar. Böyle durumlarda çocukların anormal davranması normal karşılanmalı. Ancak bu durum, krizin şiddetine göre 1-6 aydan daha uzun sürüyorsa bir uzmandan destek alınması gerekiyor.
Pedagog Canan Şimşek Karabulut , anne babaları, ölüm, hastalık, boşanma, kaza, deprem, yangın, intihar gibi kriz durumlarına önceden hazırlıklı olmaları ve bu kriz dönemlerini bilinçli bir şekilde atlatabilmeleri için neler yapabilecekleri konusunda bilgilendirdi. Karabulut, anne babaların, çocuğun davranışlarına bakarak çocuğun krizden etkilenip etkilenmediğini anlayabileceklerini söyledi.
İlköğretim ve ortaöğretim çağındaki çocukların kriz durumları karşısında gösterebileceği tavırları şöyle sıralanıyor:
ONUNLA KONUŞUN
**İlköğretim
* Konsantrasyon bozukluğu, sinirlilik
* Okula gitmek istememe, başarıda düşüş
* Kendi ve başkalarının güvenliği için endişe duyma, korkular
* Kayıplar karşısında üzüntü
* Arkadaş ve oyun gruplarından uzaklaşma
* Olay hakkında abartılmış hikâyeler
* İtaatsizlik, baş ağrısı, ateş, kusma
* Hiçbir şey olmamış gibi davranma
**Ortaöğretim
* Antisosyal davranışlar, okula devamsızlık
* Okul başarısında düşüş
* Saldırgan davranışlar, suçluluk, depresyon
Pedagog Dr. Melda Alantar , ölümle başa çıkmaları için çocuklara nasıl yardımcı olunabileceği konusunda şunları söyledi:
* Çocuğunuzla konuşun, onu dinleyin, destekleyin.
* Unutmayın çocuğunuz tepkilerinizi izler ve sizi örnek alır.
* Zorunlu olmadığınız sürece çocuğunuzdan ayrılmayın.
* En kısa zamanda yemek, çalışma, uyku saatlerini belirleyerek olağan günlük yaşam düzeninize dönün.
* Çocuklar duygularını ifade edebilmek için yardıma gereksinim duyarlar. Ölen kişi için resim yapmak, mektup yazmak konusunda çocuğunuzu yönlendirebilirsiniz.
* Ölen kişinin anısına ağaç dikmek, hatıra defteri oluşturmak gibi etkinliklere yöneltebilirsiniz.
CUMHURİYET - 23 ŞUBAT 2006 PERŞEMBE
