Bıraktıran yöntemler
Sigara içenleri yanıltan en önemli durumlardan biri sigara kullandığı halde kansere yakalanmayan pek çok insan olduğudur. Ancak sigara içip kanser olan ve bu nedenle yaşamını yitirenler çoğunlukta.
Sigara içenleri yanıltan en önemli durumlardan biri sigara kullandığı halde kansere yakalanmayan pek çok insan olduğudur. Ancak sigara içip kanser olan ve bu nedenle yaşamını yitirenler çoğunlukta.
Akciğer kanseri olanların yüzde 80'i sigara içicisi. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Pskiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlhan Yargıç, sigaranın sadece akciğer kanseri değil ağız boşluğu, gırtlak, yemek borusu, böbrek, rahim ağzı, mesane ve pankreas kanserleri ve akut lösemi riskini de artırdığını söylüyor.
Sigarayı bırakmak neden zor?
Sigarayı bırakınca ya da stresle baş etmek için başlanan sigara, bir süre sonra zevk verici olmaktan çıkar ve kişi sigarayı içmediğinde yaşadığı sıkıntıdan (yoksunluk belirtileri) kaçmak için sigara içmeye devam eder. Çoğu sigara tiryakisi, sigarayı istediği zaman bırakabileceğini iddia eder ama bu belirtileri yaşayacak kadar sigaradan uzak kalmadığı halde bunun kendi tercihi olduğunu söyler. Oruç gibi, sigaradan uzak kalmak zorunda kaldıkları zaman, sayılan belirtileri yaşadıklarında ise bunu sigaraya değil, açlığa bağlarlar. Durumunu inkâr etmek, her bağımlılık türünde tipik bir tutumdur.
Sigarayı bırakınca ya da stresle baş etmek için başlanan sigara, bir süre sonra zevk verici olmaktan çıkar ve kişi sigarayı içmediğinde yaşadığı sıkıntıdan (yoksunluk belirtileri) kaçmak için sigara içmeye devam eder. Çoğu sigara tiryakisi, sigarayı istediği zaman bırakabileceğini iddia eder ama bu belirtileri yaşayacak kadar sigaradan uzak kalmadığı halde bunun kendi tercihi olduğunu söyler. Oruç gibi, sigaradan uzak kalmak zorunda kaldıkları zaman, sayılan belirtileri yaşadıklarında ise bunu sigaraya değil, açlığa bağlarlar. Durumunu inkâr etmek, her bağımlılık türünde tipik bir tutumdur.
Sigarayı bırakma isteği yeterli mi?
Araştırmalar sigara içenlerin yüzde 90'ının sigarayı bırakmak istediklerini fakat bunu başaramadıklarını gösteriyor.
Uyandıktan hemen sonra ve hastayken bile sigara içenlerin ciddi derecede bağımlılığı vardır. Sigarayı bırakanların yüzde 70'i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigarayı bırakmış olanların dörtte birinden azı, ilk girişiminde bunu başarmıştır. Sigarayı kalıcı olarak bırakanların çoğu bunu başarmadan önce üç-dört kez bırakmayı deneyip yeniden başlamışlardır. ABD'de tiryakilerin yaklaşık yüzde 45'i sonunda sigarayı bırakabilmektedir.
Araştırmalar sigara içenlerin yüzde 90'ının sigarayı bırakmak istediklerini fakat bunu başaramadıklarını gösteriyor.
Uyandıktan hemen sonra ve hastayken bile sigara içenlerin ciddi derecede bağımlılığı vardır. Sigarayı bırakanların yüzde 70'i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigarayı bırakmış olanların dörtte birinden azı, ilk girişiminde bunu başarmıştır. Sigarayı kalıcı olarak bırakanların çoğu bunu başarmadan önce üç-dört kez bırakmayı deneyip yeniden başlamışlardır. ABD'de tiryakilerin yaklaşık yüzde 45'i sonunda sigarayı bırakabilmektedir.
Hangi yöntem bırakmada etkili?
Sigara bırakma programlarında en sık kullanılan yöntemler nikotin yerine koyma tedavileri (nikotin sakızları, nikotin bantları), ilaç, psikoterapi, hipnoz ve akupunktur. Nikotin sakızları ve cilde yapıştırılan bantlar, ciddi yoksunluk belirtilerini yatıştırmaya yarar. Avrupa'nın pek çok yerinde ve ABD'de sigarayı bırakmak için uzun süredir kullanılan Bupropion (Zyban) isimli depresyon ilacı, Türkiye'de de kullanılıyor. Bu ilaç, sigara bırakıldığında ortaya çıkan sinirlilik, konsantre bozukluğu gibi 'depresif belirtileri' azaltıyor. Yeniden sigaraya başlamanın en önemli nedeni, bu belirtilerdir.
Hipnoz olmaya yatkın kişiler de bu metottan büyük yarar görebilir. Hipnozla sigaradan soğumak ve sigaraya karşı iradeyi güçlendirmek mümkündür.
RADİKAL - 20 TEMMUZ 2006 PERŞEMBE
Sigara bırakma programlarında en sık kullanılan yöntemler nikotin yerine koyma tedavileri (nikotin sakızları, nikotin bantları), ilaç, psikoterapi, hipnoz ve akupunktur. Nikotin sakızları ve cilde yapıştırılan bantlar, ciddi yoksunluk belirtilerini yatıştırmaya yarar. Avrupa'nın pek çok yerinde ve ABD'de sigarayı bırakmak için uzun süredir kullanılan Bupropion (Zyban) isimli depresyon ilacı, Türkiye'de de kullanılıyor. Bu ilaç, sigara bırakıldığında ortaya çıkan sinirlilik, konsantre bozukluğu gibi 'depresif belirtileri' azaltıyor. Yeniden sigaraya başlamanın en önemli nedeni, bu belirtilerdir.
Hipnoz olmaya yatkın kişiler de bu metottan büyük yarar görebilir. Hipnozla sigaradan soğumak ve sigaraya karşı iradeyi güçlendirmek mümkündür.
RADİKAL - 20 TEMMUZ 2006 PERŞEMBE
