ABD'de Johns Hopkins Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmaya göre her yıl yaklaşık 250 bin kişinin hayatını kaybetmesine neden olan "tıbbi hatalar", kalp krizi ve kanserin ardından ölüm sebepleri arasında üçüncü sırada geliyor.
ABD'nin önemli sağlık kuruluşlarından olan Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi profesörlerinden Martin Makary öncülüğünde ülke genelinde yapılan araştırma, Amerikan sağlık sistemi hakkında ilginç sonuçlar ortaya koydu.
Makary ve Daniel’ in makalesi, 2013’ de 35 milyon insanın hastane yatırıldığı bu ülkede, 611 bin kişinin kalp hastalığından, 584 bin kişinin kanserden, 251 bin kişinin ise tıp hataları yüzünden hayatını kaybettiklerini gösteriyor.
Bu sonucun oldukça çarpıcı bir gerçeğe işaret ettiğini dile getiren Makary, kalp hastalıkları ve kanserin ardından tıbbi hataların trafik kazaları, Alzheimer, felç ve solunum sistemi kaynaklı hastalıklardan daha fazla can aldığını vurguladı.
ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi'nin raporlarına göre ise ölüm sebepleri sıralamasında kalp hastalıkları ve kanserin ardından solunum sistemi kaynaklı ölümler geliyor. Araştırma, merkezin bu istatistiklerinin de sorgulanmasına sebep oldu.
Makary, merkezin, hastanelerin mahrem bilgileri olduğu gerekçesiyle tıbbi hata kaynaklı ölümlerin istatistiklerini tutmadığını kaydederek, "Havacılıkta bir uçak düştüğünde kimse oradaki ölümlerle ilgili bilgilerin havayolu şirketinin mahrem alanı olduğunu iddia etmez. Hastaneler de kamu güvenliği ile ilgili kurumlardır ve bizce aynı standartlara göre ele alınmalıdır" değerlendirmesini yaptı.
Makary'ye göre Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi, hastanelerden tıbbi hata kaynaklı ölümlerle ilgili düzenli olarak bilgi toplamalı ve bunları ülkedeki sağlık personelinin bilgisine sunmalı.
Araştırmada ayrıca, merkezin ölüm sebepleri ile ilgili istatistiksel bilgi kodlarının 1949'da yazıldığına ve o tarihte tıbbi hata kaynaklı ölümlerle ilgili yeterince bilgi ve farkındalık olmadığına dikkat çekilerek artık bu ölümlerin kayıtlarının toplanması gerektiğine işaret edildi.
Tıpta "hata" kelimesi, hastalara zarar veren tüm durumlar için kullanılan bir etiket halini almış sevgili dinleyiciler. Tıbbi hatalar genellikle, sağlık uygulamalarındaki insan hataları olarak tanımlanıyor. Örneğin, Bir yoğun bakım ünitesindeki doktorların el hijyeni uyumu çalışmaları %19 ila %85 arasında değişmektedir.
Sosyal Güvenlik Kurumunun geçtiğimiz yıllarda çıkarttığı, “Sağlıklı Yaşam Bilgileri' kitabında "Türkiye'de günde ortalama 100 kişinin; yılda ise 35 bin kişinin tıbbi hatalar nedeniyle öldüğüne , tıbbi hatalardan korunmak için hastaların kendi tedavilerine daha çok dahil olmaları gerektiği belirttiliyor. Türkiye'de her yıl 35 bin kişi tıbbi hatalar yüzünden hayatını kaybediyor. Size verilen tedaviye dahil olun ve sağlık kuruluşlarını gereksiz yere meşgul etmeyin" ifadeleride yeralıyor.
Vatandaşın, hekimleri gereksiz tetkik yaptırmak, ilaç yazdırmak veya tedaviye zorlamaktan kaçınmaları gerektiği belirtilen kitapta, "Sadece hekiminizin gerekli gördüğü tetkik ve tedavileri yaptırın. Gereksiz yere çekilen her akciğer filmi, tomografi, mamografi gibi tüm radyolojik incelemeler, sizin fazladan radyasyon almanıza yol açar. Fazladan alınan radyasyonun size kanser olarak döneceğini unutmayın" denildi.
Amerika'da tomografik incelemelerin tüm kanserin yüzde 2'sine yani 30 bin kansere ve 14 bin 500 ölüme neden olduğu anlatılarak, "Başınız her ağrıdığında tomografi çekilmesini isterseniz, bir gün gerçekten kanser yüzünden başınız ağrıyabilir" uyarısı yapıldı. Kitapta, "Sadece bir tomografi taraması sonucu 14-21 mgy-miligray radyasyon alırsınız. Bu doz, Japonya'da atılan atom bombalarının 2.5 km uzağında yaşayan insanların aldığı dozdur. Bu bombadan kurtulanların ölüm risklerinin yükseldiğine dair kesin katılar vardır. (David Brenner, )" bilgisine yer verildi.
Tıbbi hatalar ve hasta hakkı ihlâlleri arasında; ceza gerektiren durumlar içinde ameliyat sırasında çeşitli cerrahi malzemelerin unutulması, mide tüpünün akciğerlere konması, kalp pilinin bittiğinin farkına varılmaması, doğum sırasında bebeğin kalp seslerinin bozulduğunun farkına varılmaması, hastanın yataktan düşerek ölmesi gibi inanılmaz hatalar ve ihmâller var.
Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, geçtiğimiz günlerde ilginç bir makale yazdı.
“Adamı hasta etmeyin!” diye başladığı yazısına “Her geçen gün daha da ‘ticarileşen’ modern tıp, tedavi etmekten çok hasta etmeye ve hatta öldürmeye başladı” diye devam eden Küçükusta’nın “Tıptan uzak sağlıklı hayat!” için önerdiği üç yolsa şu:
1. Uzun ve sağlıklı yaşamak için tıbba ihtiyacınız olmadığını unutmayın.
2. Tarama, çekap gibi tuzaklara düşmeyin, hastanelerin kampanyalarına kanmayın.
3. Ufak tefek şikâyetler için doktora, hastaneye gitmeyin.
