İlke ve Değerlerinden Ödün Vermeden
Özgür Yayın Platformu Olarak Kalsın Diye
Katkıda bulunmak istiyorum
×
Katkıda bulunmak istiyorum
×
İmsak04:14 Güneş05:56 Öğle13:15 İkindi17:08 Akşam20:24 Yatsı21:59
Hava - Az Bulutlu 24°C Nem %69
Türkçe
14 Zilhicce 1441 4 Ağustos 2020 Salı Saat: -
Menü

Vakıf Ruhu ve Kültüründe; AYASOFYA

25.07.2020    A+ | A-

"Bir Osmanlı vatandaşı, vakıf bir evde doğar, vakıf bir beşikte büyür, vakıf bir okulda okur, vakıf bir iş merkezinde çalışır, vakıf bir tabutta taşınır, vakıf bir musallada namazı kılınır, vakıf bir kefenle vakıf bir mezara defnedilir."

İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü Coşkun Yılmaz, yaşadığımız tarihi gün ve Ayasofya-i Kebîr Cami-i Şerîfi’nin açılışıyla ilgili katıldığı bir TV programında, Osmanlı’daki vakıf kültürü hakkında bilgi vererek, Ayasofya Külliyesi'nin vakıf kültürü içindeki öneminden bahsetti.

"Bugün ‘Vakıf’ eksik algılanmakta"

Yılmaz, “Öncelikle şunu ifade etmek lazım gelir ki; vakıf hiçbir karşılık beklemeden sahip olduğunuz bir mülkü Allah için vakfetmektir. Bunun bizim tarihimizdeki geleneği de Peygamber Efendimiz (s.a.v)'e kadar uzanır. Vakfın İslam tarihinde çok köklü bir geleneği vardır. Bugün vakıf denilince, biraz öğrenciye burs veren biraz da fakir fukaraya ekmek, aş veren gibi algılanır. Öyle değil... Aslında bizim tarihimizde bugün devletin yapmış olduğu pek çok vazife vakıflar eliyle yürütülür. Osmanlı dönemine gelindiğinde ise vakıf kültüründe, vakıf medeniyetinde de gerçekten bugünkü dünyanın ulaşamadığı bir renklilik, çeşitlilik, zenginlik, etkinlik ve seviye söz konusudur. Şu söz hayatta karşılığı olan bir sözdür: 'Bir Osmanlı vatandaşı, vakıf bir evde doğar, vakıf bir beşikte büyür, vakıf bir okulda okur, vakıf bir iş merkezinde çalışır, vakıf bir tabutta taşınır, vakıf bir musallada namazı kılınır, vakıf bir kefenle vakıf bir mezara defnedilir.' Bu abartılı gibi gözükse de değildir. Gerçekten değildir.” diyerek şu örnekleri paylaştı:

Külliye yapılar

“Mesela, bizde Süleymaniye Camii yoktur Süleymaniye Külliyesi vardır. Nedir Süleymaniye Külliyesi? Merkezde camisi olan, ilkokulu olan, sübyan mektebi olan, İlahiyat fakülteleri olan, astronomi, fen bilimleri üniversiteleri olan, sağlık üniversitesi olan, hastanesi olan, çeşmesi olan, hamamı olan, yolcuların konaklayabileceği kervansarayı olan, fakir fukaranın ekmeğini yediği, aşı olan on, on beş ayrı toplumsal fonksiyonu üstlenen bir yapıdır. Bir vakfın gelirleri, giderleri, çalışanları o kadar ayrıntılı ve teferruatla anlatılır ki hiçbir şey tesadüfe bırakılmaz. Mesela hangi hastalığa yakalananların yiyeceği yemek türlerine varıncaya kadar... ’’

Ayasofya'nın vakfedilişi

"Bir vakfın hiçbir ayrıntısı kendi haline bırakılmaz"

"Bir vakfın gelirleri, giderleri, çalışanları o kadar ayrıntılı anlatılır ki, hiçbir şey kendi haline bırakılmaz" diyen Yılmaz, vakıf kültürünün hassasiyetinden ve tarihte Ayasofya’nın vakfedilişinden şöyle bahsetti:

“Şimdi kurucu vakfı kuruyor, geliyor kadıya, mahkemeye müracaat ediyor. Diyor ki, ben malımı vakfettim, bağışladım. Mahkeme vakıf şartlarını, vakfiyeyi inceliyor. Hukuka aykırı bir durum var mı diye. Ondan sonra onu kabul ediyor. Aslında Osmanlı vakıfları sadece şahsi bir beyanla değil mahkeme kayıtlarıyla da onay altına alınıyor. Kendisi de daha sonra değiştirdim diyemez, kimse değiştiremez. Değiştirmek hem şahsın iradesi hem yürürlükteki hukuka aykırıdır. Ayasofya da böyle. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’u fethedip Ayasofya'yı camiye çevirince çok teferruatlı bir vakfiye hazırlıyor. Kalın bir vakfiyesi var. Bunun orijinalleri elimizde. Ne yapılacak, nasıl hizmet görülecek? bunlar çok ayrıntılı bir şekilde anlatılıyor. Ayasofya'ya katkıda bulunan padişahlar çok sayıdadır. Mesela 1. Mahmud kütüphaneyi kurmuş, kütüphanenin giderleri için Cağaloğlu hamamını vakfetmiş. Vakfın hizmetleri, görevlileri, gelir ve giderleri, bütün bunlar ayrıntılı düşünülmüştür."

"Yapmamız gereken; Ayasofya’yı tarihte ifa ettiği hizmetleri masaya yatırarak, o vakıf ruhu ve kültürü içerisinde ele almaktır."

Ayasofya-i Kebîr Cami-i Şerîf’in 86 sene sonra ibadete açılışının tarihi açıdan önemini vurgulayan Yılmaz, Osmanlı’daki vakıf geleneğine ve bunun Ayasofya ile ilişkisine dair şunları söyledi: "Biz bugün bir konuyu eksik konuşuyoruz. O da şu; biz cami üzerinde duruyoruz. Evet, Fatih Sultan Mehmet Ayasofya’yı fethedince bir fonksiyon değişimi olarak camiye çevirmiş. Ama Osmanlıların genel katkısına ve uygulamasına baktığımızda, kilise camiye çevrilirken yanına medresesi; yüksek düzeyde bir eğitim kurumu kurulmuş. Yani bilimden, sanattan, eğitimden, sosyal yardımlaşmadan, astronomiye varıncaya kadar köklü bir dönüşüm sağlanırmış. Bugün de bizim yapmamız gereken şey şudur; Ayasofya'nın vakfiyesini ele alarak camiye dönüşümü yanında tarihte ifa ettiği hizmetleri masaya yatırarak o vakıf ruhu ve kültürü içerisinde ele almaktır. Bu dönüşümü sağlamaktır. Bu da yapılacak. Cumhurbaşkanımız Ayasofya'daki çalışmaları yerinde incelerken, bu konu da konuşuldu. Kendisinin de arzusu ve iradesi bu yönde. Ayasofya sadece cami olarak değil, Osmanlı külliyesi olarak ifa ettiği bütün hizmetlerle, eğitim fonksiyonu dahil, ifa edilecek."

­
Diğer Haberler

1441 Hac ibadeti tedbirlerle yerine getiriliyor

Kutsal topraklarda bu yıl Hac ibadeti salgın önlemleri nedeniyle sınırlı sayıda bir katılımla yerine getiriliyor.
29.07.2020

Arefe günü orucu

Kurban Bayramı 10 Zilhicce 1441 - 31 Temmuz 2020 günü itibarıyla kutlanmaya başlanacak. Bayramdan bir önceki gün olan Arefe günü oruç tutmanın sevabına dair derlediğimiz sohbetleri istifadenize sunuyoruz.
28.07.2020

Hac yarın başlıyor

Suudi Arabistan'ın korona nedeniyle kısıtlama getirdiği hac yarın başlıyor. En fazla 10 bin kişinin katılacağı hac için gerekli önlemler alındı.
28.07.2020

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerif olarak resmen açıldı ve Cuma Namazı eda edildi

Muhterem Müslümanlar! Bugün, Ayasofya’nın kubbelerinde yeniden tekbir, tehlil ve salavatların yankılandığı, minarelerinden ezan ve salâların yükseldiği gündür. Evlad-ı Fatihan’ın hasreti, ulu mabedin sessizliği sona eriyor. Ayasofya Cami-i Şerifi bugün yeniden mümin ve muvahhit cemaatine kavuşuyor.
24.07.2020
Canlı Yayın
Sırada >>
×
Sıradaki

Güne Merhaba

Canlı Yayın
5sn
5sn
Playlist
Bu özelliği kullanabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir
  
Fikrini Paylaş
TAAHHÜTNAME

Hazırlamış olduğum ve sitenize gönderdiğim/ teslim ettiğim, tamamen orjinal ve bana ait olan, projemin/görüntü veya kaydımın, AKRA MEDİA tarafından kendisine ait kablolu/karasal/uydu, şifreli/şifresiz, free/paralı TV, video, DVD, VCD,VHS ,radyo, kaset, sinema ve sair mevcut yada ortaya çıkacak her türlü İşaret, ses ve /veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı ve tüm internet siteleri ve sosyal medya platformlarında yayınlamasına, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, işleme hakkı ve temsil hakkının kullanılmasına süresiz olarak müsaade ediyorum.

Projemin/görüntü veya kaydımın, bant, CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player, dijital kayıt vb. tüm yollarla kayıt, çoğaltma ve dağıtım haklarını, bilişim veya iletişim ortamında görüntülenmesini, iletilmesini, okunmasını, izlenmesini, dinlenmesini vb. interaktif veya normal CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player vb. şekilde basılarak veya ses kayıtlarının metin haline getirilip kitap olarak piyasaya sunulmasını sağlayacak her türlü materyal üzerine kaydı ile çoğaltılması, kullanılması, işlenmesi, yeniden ve genişletilmiş şekilde sesli, yazılı ya da görüntülü yayın haklarını, bu suretle de çoğaltılarak kullanılması, dağıtılması, pazarlanması vb. fikri, mali ve manevi haklarımın tamamını, programda gerekli görülen değişiklikleri yapma haklarımı bila bedel olacak şekilde, AKRA.MEDİA sitesine ve bu site'nin yetkilisi ve sahiplerine devir ve temlik ettiğimi, beyan, kabul ve taahhüt ederim.

Şehir Seçin