İlke ve Değerlerinden Ödün Vermeden
Özgür Yayın Platformu Olarak Kalsın Diye
İmsak03:23 Güneş05:23 Öğle13:10 İkindi17:09 Akşam20:44 Yatsı22:35
Hava - Hava durumuÇok Bulutlu 20°C Nem %82
Türkçe
9 Zilhicce 1445 14 Haziran 2024 Cuma
9 Zilhicce 1445
Yatsı
22:35
İmsak
03:23
Güneş
05:23
İşrak
06:07
Öğle
13:10
İkindi
17:09
Akşam
20:44
Giriş Yap

Âlim ve Mutasavvıf Gümüşhânevî Hazretlerinin İlim Hazinesi

28.05.2021    |

Âlim, muhaddis, mütekellim, fakîh, ârif ve fâzıl Ahmed Ziyâüddîn Gümüşhânevî Hazretlerinin kısa zaman öncesine kadar el yazmaları ve kitaplarının önemli bölümünün kayıp olduğu kabul edilmekteydi.

İstanbul, Bayburt, Rize ve Of’ta dört büyük kütüphane kurmuş olan Gümüşhânevî Hazretlerinin kendisi de elliyi aşkın eser yazmıştır. Yazdığı eserler ve kurduğu kütüphaneler şavaş döneminde tahrip edilerek büyük kısmı ortadan kaybolmuştur. Şarkiyat uzmanlarının yaptığı araştırmalar sonucunda buldukları bilgilere göre kalan bazı kitapların Rusya’da olduğu tespit edilmiştir.

Özellikle 1916-1918 yılları arasındaki Rus işgali sürecinde Gümüşhânevî vakıf kütüphanelerinde bulunan kitapların çoğu tahrîb olmuş ve kaybolmuştu. Kalan eserler ise, kitapların değerini ve önemini fark edenler tarafından Rusya’ya götürülerek Petersburg, Kiev ve Moskova kütüphanelerine aktarılmıştır. 

Dönemin mütevellileri Rusya ile çeşitli girişimlerde bulunarak o sıralarda işgal altındaki Of, Rize ve Bayburt Gümüşhânevî kütüphanelerindeki vakıf kitaplarının geri iadesi çaba sarfetmişler fakat bir sonuç elde edememişlerdir. 

Aralarında Rusya bilim akademisi üyelerinin de bulunduğu ilim adamlarının gösterdiği gayretlerle 2020 yılı Şubat ayında Moskova’da kütüphanelerde bulunan ve Gümüşhânevî mührü taşıyan kitaplar ve yazma eserler taranmış; katalog çalışması yapılmış; "Sınırsız tasavvuf: Nakşîbendî Şeyhi Ahmed Gümüşhânevî (1813-1893) ve el yazmaları"adıyla bir müzede sergilenmiştir

Sergide yer alan eserler şöyle:

Farsça’dan Osmanlıca’ya tercüme edilmiş Mevlana Muhammed Zahid'in Risaleyi Süluk eseri ve Hace Ubeydullah Ahrar'ın Risaleyi Validiyye eserleri. Gümüşhanevi vakıf kayıtlarındaki Arapça rakamı: 19, Tiflis'ten Rusya'ya gönderi no: 25 70. Resimde bu numaraya kayıtlı eserlerden birini ilk sayfası görülüyor. Gümüşhanevi Hz. mührü ile. 

Sergilenen el yazması eserlerin hemen hepsinin bazı sayfalarında bulunan Gümüşhanevi mührü

Gümüşhanevi vakıf kütüphanesindeki rakam: 56, Tiflis'ten gönderi no: 25 27. Arapça dualar risalesi

Gümüşhanevi vakıf kütüphanesi rakamı: 185, Tiflis'ten gönderi no: 22 9. Mevlana Celaleddin Rumi ve Ali Şir Nevai'den dizeler.

Gümüşhanevi vakıf kütüphanesi rakamı: 81, Tiflis'ten gönderi no: 25 12. Medine ziyaretinde okunan dualar. Men semia şeriatul İslam risalesi

Gümüşhanevi vakıf kütüphanesi rakamı: 295, Tiflis'ten gönderi no: 27 1 kayıtlı bir Arapça dualar risalenin içindekiler bölümünün yer aldığı bu yaprakta el yazmasının Gümüşhanevi vakıf kütüphanesine ait olduğuna dair kendi el yazısıyla not bulunmaktadır. 

143 numara ile Gümüşhanevi vakıf kütüphanesine kayıtlı bulunan, Tiflis’ten gönderi no: 29 27 olan, Hacibzade olarak bilinen Muhammed b. Mustafa b. Mahmud el Istanbuli’nin şeriat hakkında bilinen bir eseri.

Gümüşhanevi vakıf kütüphanesi rakamı: 350, Tiflis'ten gönderi no: 32 17. kayıtlı bir mahreç tablosu. 

Moskova’da yazma eserlerle birlikte sergilenen, yer aldığı kaynak eseri henüz tesbit edemediğimiz minyatürlerden biri, Ayasofya

İstanbul haritası minyatürü

Sergide yer alan eserlere ait diğer resimler