Önyargı: Fark etmeden inşa ettiğimiz duvarlar

Önyargı, çoğu zaman farkında olmadan zihnimizde işleyen görünmez bir perde gibidir; eksik bilgi, alışkanlıklar ve yerleşmiş inançlardan beslenir. Gerçekliği olduğu gibi algılamamıza engel olur ve modern dünyada karşımıza birçok farklı şekilde çıkar.

Sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler (örneğin, bir haberin doğruluğunu sorgulamadan paylaşmak veya bir gruba yönelik genellemeler yapmak), iş yerlerinde cinsiyete dayalı önyargılar ya da bir topluluğun tüm bireylerini tek bir davranış üzerinden yargılamak bu perdeye güncel örneklerdir.

Hiç sosyal medyada hızlıca bir haberi paylaştığınız, sonra da aslında detaylarına bakmadığınızı fark ettiniz mi? Ya da iş yerinde bir çalışan bir başarı elde ettiğinde, bunun şansa mı yoksa yeteneğe mi bağlı olduğunu düşündünüz mü?


Önyargının Kökleri: Kendini Kandırma, Aidiyet ve Güncel Toplumsal Dinamikler
Önyargı, çoğu zaman mantıklıymış gibi görünse de aslında zihin, olumlu benlik algısını korumak ve aidiyet duygusunu sürdürmek için kendini kandırır. Örneğin, sosyal medyada kendi görüşünüzü destekleyen içerikleri daha çok beğenip paylaşırken karşıt fikirleri dikkate almamak sıkça rastlanan bir durumdur. Benzer şekilde, iş yerinde yapılan terfi ya da işe alımlarda kişinin kendisiyle benzer özellikler taşıyanları kayırması da yaygın bir önyargı biçimidir.

Aidiyet duygusu güçlüdür 
Bir futbol takımını desteklerken hakemin kararlarını taraflı bulmak ya da kendi ülkesine dair haberleri sorgulamadan kabul etmek bunun tipik örneklerindendir. Sosyal medyada bir gruba ait olmanın verdiği güvenle, farklı düşünenleri kolayca dışlamak da önyargının güncel yüzlerinden biridir.

Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
“Benzer bir durumda tarafsız kalabildim mi?” veya “Hangi grupların fikirlerini daha kolay benimsiyor, hangilerini hemen reddediyorum?”