Hilim Talimle Olur - 21.05.1998

İnneme’l-‘ılmü bi’t-te’allümi ve inneme’l-hılmü bi’t-tehallümi ve men yebteğı’l-hayra yu’tahû ve men yettekı’ş-şerra yûkahû.

Ebû Hüreyre radıyallahu anh’ten Hatîb-i Bağdâdî ve Dârekutnî rivayet eylemişler. Rahmetullahi aleyhimâ. Efendimiz buyuruyor ki;

İlim, sadece gayret gösterip öğrencilik yapmakla, çalışmakla olur. Yani pattadak olmaz, birden olmaz. Çocuk cahil doğar. Okursa bilgili olur. Okumazsa cahil kalır. Gayret sarf etmek lazım. İlim öğreneceğim diye uğraşmak lazım. Uğraşmadan olmaz. Geceleri uğraşacak, gündüzleri uğraşacak.

Bir hafızın hafız olması ne demek?

600 sayfayı satır satır, kelime kelime, hareke hareke ezberleyecek. Az mı? Sallaya sallaya sallaya vücudunu, okuya okuya okuya hocasına karşı, yanıldıkça düzelte düzelte, o hafızlığı elde edinceye kadar ne zahmet geçiyor. Bir diploma alıyor üniversiteyi bitiriyor. O diplomayı alıncaya kadar ne kadar burnundan anlındın terler akıyor damlıyor. Öyle kolay değil. Diploma kolay değil. Unvanlar. Bir doktor olmak, bir doçent olmak, bir profesör olmak çok zor. İmanı gevriyor insanın, anasından emdiği süt burnunda geliyor. Heyecan heyecan... Profesörlerin karşısına çıkacaksın, 5 tane profesör, cüppeleri giymişler, oturmuşlar, sana bakıyorlar, bakalım saati ayarlayabildi mi, konuşmayı nasıl yapıyor, sesinin ayarı nasıl, tahtaya iyi anlaşılsın diye şekiller çiziyor mu, yazıyor mu, bilmem ne filan, beğenmedik dedi mi, gidiyorsun. Lisan imtihanı, bilgi imtihanı, deneme dersi imtihanı vs. vs. Ne yayınlar yazmış? Bir yayın kolay yazılmıyor. Eline kalemi aldığın zaman, bu sayfalar kolay dolmuyor. Bir mektup yazmakta zorlanıyor insan, zor.

İlim çalışmakla olur. Gayret edeceksin, ter dökeceksin. Hilim. Halim selîm adam, melek gibi, lokum gibi. Ee nasıl oluyor bu böyle?

Bu da kendisini zorlamakla oluyor. Bu da talimle oluyor yani. Bu da çalışmakla olur. İnsan pattadak halim olmaz. Edeple, terbiyeyle, anasının babasının terbiyesiyle, kendisini tutmasıyla zamanla olur. Yani güzel huyları edinmekte talime tabidir. Halim olacak. Halim olması için, anası babası uğraşacak, aşırı taraflarını törpüleyecek, kesilecek yerleri kesecek, yanlış yerleri budayacak, çocuk halim olacak. İyi terbiye görmüş. Maşallah, aferin. Anası babası Allah razı olsun, nur içinde yatsın, iyi terbiye vermişler evde, aile terbiyesi almış. Aile terbiyesi eksik olursa mektep terbiyesi yetmiyor. Temel bozuk olunca, mektep terbiyesi yetmiyor. Ailedeki terbiye önemli. Çocuğun duruşundan, oturuşundan, kalkışından hayran kalıyorsun diyorsun ki; "aferin annesine babasına, Allah razı olsun, aile terbiyesini çocuk güzel almış, sınıfta bile fark ediyor, öteki çocuklardan fark ediyor" diyorsun.

Demek ki güzel huylarda talimle oluyor, eğitimle oluyor.