İlke ve Değerlerinden Ödün Vermeden
Özgür Yayın Platformu Olarak Kalsın Diye
İmsak03:41 Güneş05:32 Öğle13:06 İkindi17:03 Akşam20:28 Yatsı22:10
Hava - Hava durumuAçık 16°C Nem %88
Türkçe
21 Şevval 1443 22 Mayıs 2022 Pazar
Giriş Yap

Gıda katkı maddeleri niçin kullanılıyor?

Özel Haber
Özel Haber
21.10.2021    |

Gıda katkı maddeleri, en geniş anlamıyla gıdalara eklenen maddelerdir. “Gıdaları renklendirmek, tatlandırmak veya korunmasına yardımcı olmak gibi belirli teknolojik fonksiyonları gerçekleştirmek için gıdalara eklenen maddeler” olarak tanımlanmaktadır.

Dünya nüfusunun artması ile beraberinde yiyecek ihtiyacı da artıyor. Bunun yanında insanların çoğu yiyeceklerini kendisi üretmeyip hazır olarak satın alıyor. Gıda sanayisinin gelişmesi ve işlenmiş gıda üretiminin artmasına bağlı olarak gıda katkı maddelerinin kullanımı da artış gösteriyor.

Gıda katkı maddeleri başlıca beş amaçla kullanılıyor. Bunlar:

1. Ürünün kıvamını sağlamak

2. Besin değerini korumak veya artırmak

3. Lezzetini ve sağlığa yararlı halini muhafaza etmek

4. Asitlik veya alkaliliğin(bazlığın) sağlanmasını veya kontrol edilmesini temin etmek

5. Lezzeti artırmak veya arzu edilen rengi vermek

Gıda katkı maddeleri neden önemli?

Gıda katkı maddeleri iki açıdan önemli: Birincisi inanç ve bireysel tercihlere uygunluğu, ikincisi sağlığa etkileri.

İnanç ve bireysel tercihlere uygunluğu açısından katkı maddelerinin elde edildiği kaynaklar ve üretim sürecinde maruz kaldığı unsurlar önemlidir. Bazı inançlarda yiyecek ve içeceklerin bir kısmı yasaklanmıştır. Yasaklanan yiyeceklerden elde edilen katkı maddeleri de bu dinin mensuplarınca tüketilmemektedir. Dinî inanç yanında bireysel beslenme tercihi de katkı maddelerini önemli kılmakta. Vejetaryenler (hayvan eti yemeyenler) ile veganlar (hayvan eti yanında süt ve yumurta gibi hayvansal ürünleri de yemeyenler) de katkı maddelerini önemsemekte. Bu kişiler hayvansal kaynaklı katkıları içeren gıdalardan uzak durmayı tercih etmekte.

Gıda katkı maddelerinin içeriklerinin, sağlığa etkilerinin ayrıntılarıyla anlatıldığı, A'dan Z'ye Gıda Katkı Maddeleri programının medya arşivlerine buradan ulaşabilirsiniz.

Katkı maddelerinin elde edildiği dört temel kaynak var: Bitkisel kaynaklar, hayvansal kaynaklar, mikrobiyal fermentasyon ve sentetik üretim.

Katkı maddelerinin sağlık üzerine olumsuz etkileri tüketiciler arasında ciddi bir endişe kaynağı. Gıda katkı maddeleri Gıda Kodeksine uygun şekilde tüketilirse ciddi bir olumsuzluk beklenmemekte. Çünkü katkı maddeleri izin verilen miktarda tüketilmesi orta derecede güvenli kabul edilir. Yüksek düzeyde güvenlik isteyen tüketiciler ise katkı maddelerine daha fazla dikkat etmelidirler. Çünkü katkı maddeleri kodekse uygun şekilde tüketilse bile bazı hastalıkların oluşmasına veya şiddetlenmesine sebep olabilir.

Gıda katkı maddeleriyle ilişkilendirilen hastalıklar

Hastalıklar

İlişkili Gıda Katkı Maddeleri

Kanser

Nitrit, nitrat, siklamik asit ve tuzları

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Sentetik renklendiriciler (Sunset yellow, tartrazin, azorubin, brilliant blue FCF, kinolin sarısı, patent blue V gibi), Sodyum benzoat

Migren

Aspartam, Nitrit, Sukraloz

Alerji

Tartrazin, karmin, aspartam, sakkarin, sodyum benzoat, sülfitler

Ülseratif Kolit

Sülfitler

Kron

Titanyum dioksit, Alüminyum silikatlar

Spastik kolon

Sorbitol, Mannitol

İdrar yolları taşı

Askorbik asit, İnosinik asit, Guanilik asit

Fenilketonüri

Aspartam

Diyabet-insülin direnci

Aspartam, sakkarin, sükraloz

Gıda katkı maddelerinin zararlı etkilerinden korunmak için neler yapılmalı?

Gıda katkı maddeleri sağlık açısından bazı riskler taşıyabilir. Ancak günümüz koşullarında bunlardan tamamen kaçınmak ve tamamen doğal beslenmek neredeyse imkânsız hale gelmiştir.

Gıda katkı maddelerine en az seviyede maruz kalmak için birtakım yollar izlenebilir:

Öncelikle gıda katkı maddesi içermeyen, doğal gıdalar tercih edilmeli

En güzeli mümkün olduğunca doğal gıdaları tercih etmek. Doğal gıda derken öncelikle işlenmemiş gıdalar kastedilmekte. Örneğin salam, sosis ve sucuk gibi et ürünleri yerine etin kendisi tercih edilebilir. Reçel alırken içinde gıda boyası olmayan, içerik olarak evde yapılan ile aynı olan bir marka tercih edilebilir. Bu da doğal bir ürün olur. Tüm gıda çeşitlerinde katkısız ürün bulmak imkânsız olsa da bazı çeşitlerde mümkündür.

“Riskli” katkı maddelerini içermeyen gıdalar tercih edilmeli

Aranılan ürünün tüm markaları katkı maddeleri içeriyorsa tartışmalı veya riskli katkı maddelerini daha az içerenler tercih edilmeli. Örneğin meyve suyu seçerken markanın bir tanesi tatlandırıcı olarak sukroz yani çay şekeri kullanmış, diğeri aspartam yani yapay tatlandırıcı kullanmış olsun. Aspartam, üzerinde tartışmalar devam eden yani tartışmalı bir tatlandırıcı türü. Dolayısıyla bu iki meyve suyu içinde diğer katkı maddeleri açısından bir fark yoksa tartışmalı bir katkı maddesi olan aspartam içermeyen tercih edilebilir.

En az katkı maddesi içeren ürün tercih edilmeli

Eğer aranılan ürünün tüm markaları katkı maddesi içeriyorsa katkı maddesi en az olan tercih edilebilir.

Tüketici tercihleri üreticilere bildirilmeli

Üretici firmalar tüketici tercihlerini önemserler, önemsemek zorundalar. Çünkü ürünlerini satın alacak olan tüketicilerdir. Bilinçli tüketiciler her zaman üretici firmaları yönlendirmekte.  Tüketici tercihlerine göre üretici firmalar ürün içeriklerini değiştirmekte. Birçok ülkede tüketicinin katkısız veya daha az katkı içeren gıdaları tercih etmesi, üreticileri daha az katkı maddesi kullanmaya itiyor. Hatta bazı ülkelerde sadece katkı maddesi içermeyen veya tartışmalı katkı maddelerini içermeyen gıdalar üreten firmalar kuruluyor. Ülkemizde de zaman içerisinde tüketici bilincinin gelişmesi, üretici firmaların politikalarına olumlu olarak yansıyacaktır. Bu sebeple ürün tercihleri üreticilere bildirilmeli.

Gıda denetimine destek olunmalı

Üretici firmaların uyarılması veya takdir edilmesinin yanında, ürünlerin denetiminden sorumlu yetkili merciler de haberdar edilebilir. ALO 174 Gıda Hattı aranabiliyor. “En iyi denetçi tüketicinin kendisidir” düşüncesinden hareketle, tüketiciler denetime davet ediliyor.

 

© İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Kabe
Canlı Yayın
Şuan canlı Yayın
Canlı Yayın
AKRA CANLI
 / 
close icon close icon
AKRA CANLI
Canlı Yayın
Canlı Yayın Add Icon volume up
 / 
Canlı Yayın
fast rewind
fast forward
Playlist
Bu özelliği kullanabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir
  
Fikrini Paylaş
TAAHHÜTNAME

Hazırlamış olduğum ve sitenize gönderdiğim/ teslim ettiğim, tamamen orjinal ve bana ait olan, projemin/görüntü veya kaydımın, AKRA MEDİA tarafından kendisine ait kablolu/karasal/uydu, şifreli/şifresiz, free/paralı TV, video, DVD, VCD,VHS ,radyo, kaset, sinema ve sair mevcut yada ortaya çıkacak her türlü İşaret, ses ve /veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı ve tüm internet siteleri ve sosyal medya platformlarında yayınlamasına, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, işleme hakkı ve temsil hakkının kullanılmasına süresiz olarak müsaade ediyorum.

Projemin/görüntü veya kaydımın, bant, CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player, dijital kayıt vb. tüm yollarla kayıt, çoğaltma ve dağıtım haklarını, bilişim veya iletişim ortamında görüntülenmesini, iletilmesini, okunmasını, izlenmesini, dinlenmesini vb. interaktif veya normal CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player vb. şekilde basılarak veya ses kayıtlarının metin haline getirilip kitap olarak piyasaya sunulmasını sağlayacak her türlü materyal üzerine kaydı ile çoğaltılması, kullanılması, işlenmesi, yeniden ve genişletilmiş şekilde sesli, yazılı ya da görüntülü yayın haklarını, bu suretle de çoğaltılarak kullanılması, dağıtılması, pazarlanması vb. fikri, mali ve manevi haklarımın tamamını, programda gerekli görülen değişiklikleri yapma haklarımı bila bedel olacak şekilde, AKRA.MEDİA sitesine ve bu site'nin yetkilisi ve sahiplerine devir ve temlik ettiğimi, beyan, kabul ve taahhüt ederim.

Şehir Seçin
Close