Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) köklü değişiklikler öngören tasarı, önceki gün Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Yeni infaz yöntemleri getiren tasarı ile ceza süreleri de değiştiriliyor.
Mevcut uygulamada 5 yıl ceza alan bir hükümlü 2 yıl cezaevinde yattıktan sonra otomatik olarak şartla salıverilirken yeni düzenlemeye göre hiçbir mahkum cezasının 3’te 2’sini çekmeden hapisten çıkamayacak. Hürriyeti bağlayıcı cezaların tamamının yarıdan fazla oranında artmasını sağlayacak düzenlemeye göre suçu alışkanlık haline getirmiş kişiler artık “5 yıl ceza alır, 2 yıl yatar çıkarım” hesabıyla rahat rahat suç işleyemeyecek. 5 yıl ceza alan bir suçlu ancak 3 yıl 4 ayını cezaevinde geçirdikten sonra şartla salıverme koşullarına sahipse tahliye edilecek. Bu çerçevede yeni tasarıda bazı suçlarda cezalar düşüyormuş gibi gözükse de fiili olarak suçların tamamının cezası yüzde 66 oranında artacak. 10 yıl hapis cezasına çarptırılan bir kişi şu anda 4 yıl yatıp çıkarken tasarının yasalaşması halinde ancak 6 yıl 8 ayını cezaevinde geçirdikten sonra şartla tahliye edilebilecek.
Tasarının 67’nci maddesinde yapılan düzenlemeye göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılanlar en az 30 yıllarını, müebbet hapiste ise 25 yıllarını, diğer hürriyeti bağlayıcı cezalarda da hükümlülük süresinin üçte ikisini cezaevinde geçirmeden şartla salıverme imkanından yararlanamayacak. Ancak iyi halli hükümlü niteliğini kazanmış olan hükümlüler erken tahliye edilecek. İyi halli oldukları belirlenen mahkumlar kendileri istekte bulunmasalar bile cezalarının üçte ikisini çektikten sonra serbest bırakılacak.
Şartla tahliye edilerek cezaevinden çıkan mahkumların sivil hayata adapte olmaları ve tekrar suç işlemelerinin önlenmesi için patronaj rejimi uygulamaya geçirilecek. Bu çerçevede mahkumlara iş bulunması ya da kendi işlerini kurmaları konusunda yardımcı olunacak.
Şartla salıvermeden yararlanarak cezaevinden çıkan bir mahkum kasıtlı bir suç işleyerek tekrar mahkum olursa veya yükümlü olduğu şartları yerine getirmezse şartla salıverme kararı geri alınarak kalan cezası aynen çektirilecek.
Öte yandan, mahkum sayısının artması sebebiyle sık sık af çıkarılmasına yol açan cezaevlerinin kapasite sorunu, suçluların hapse girmeden cezalandırılmasını öngören özel infaz yöntemleriyle aşılacak. Yeni TCK tasarısı ve Cezaların İnfazı Hakkında Kanun tasarısıyla ‘elektronik pranga, bir işte zorunlu çalışma, bir yere gitmeme’ gibi özel infaz şekilleri getiriliyor. Tasarıda öngörülen düzenlemeye göre bazı kısa süreli hapis cezalarına çarptırılanlarla, kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezaya hükümlü olanlardan geriye kalan cezaları altı ay ve daha az olanlar istekleri üzerine özel infaz şekillerinden yararlanabilecek. 65 yaşını geçen mahkumlar ile yaşı ne olursa olsun sağlık durumu cezaevinde kalmasına engel olacak kadar bozuk olanlar doktor raporuyla hükümlülük süresi 6 ayı aşmaması halinde oturdukları yerde cezalarını çekebilecek. Bazı kadın hükümlülerin cezalarını oturduğu yerde çekmesi elektronik bilezik suretiyle kontrol edilecek.
Kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezaların yerine bazı tedbirler de uygulanabilecek. Mesela mahkeme tarafından hapis cezası yerine bir eğitim veya iyileştirme kurumuna devam etmeye ve kamuya yararlı bir işte çalışmaya ilişkin bir tedbir kararı verilebilecek. Ya da hakim, bazı faaliyetlerin, meslek veya sanatın icrasının geçici olarak durdurulmasına, her türlü ehliyetname veya ruhsatnamenin geçici olarak geri alınmasına karar verebilecek.
Zaman 15.05.2003
‘5 yıl ceza alır, 2 yıl yatar çıkarım’ dönemi sona eriyor







