Tezkere sürecinde Ankara-Washington arasında ortaya çıkan gerginliğin yumuşamaya başlaması üzerine, bundan sonraki dönemde neler olabileceğinin hesabını yapıyor.
Bu hesabı yaparken iki perspektiften konuya yaklaşıyor. Bunlardan ilki Washington’un gelecekteki hedefi olarak gösterdiği ve Moskova’nın da desteğini aldığı İran konusu. Ankara İran’ı Irak ile birlikte okumaya çalışıyor. Bunun nedeni de Washington’da temaslarda bulunan Türk heyetlerine ABD’li yetkililerin söylediği şu sözde yatıyor:
“Operasyon öncesi Bağdat’a nasıl yaklaştıysak, bir yıl sonra Tahran bizden aynı yaklaşımı görecek...”
Washington’dan bu yönde yaklaşımlar gelse de Ankara, ABD ve Rusya’nın İran’a karşı demeçlerinin gerisinde Irak’ı görüyor.
Ankara’da bu sözlerin kripto çözümü şu şekilde:
“İran bugüne kadar nükleer veya kitle imha silahı kullanmadı. Nükleer çalışmasını da Uluslararası Nükleer Ajansı ile birlikte gerçekleştiriyor. ABD’nin bu aşamada İran’a dönük yaklaşımının gerisinde üç neden var; Orta Doğu barış sürecinde İran’ın bölgedeki etkisini azaltmak, Irak’taki Şiiler üzerindeki etkisini kırmak ve İran içindeki demokrasi yanlılarını harekete geçirmek.”
Ankara’ya göre, ABD’nin Irak’ın hemen ardından İran’a yönelmesinin gerisinde aslında Irak içinde istediği yapılanmayı bir türlü gerçekleştirememiş olmasının etkisi de var. Bir süre önce Irak’ta incelemede bulunan büyükelçilerden gelen bilgiler de ABD’nin Irak’ta yönetim yapısını oturtamadığı, dağınıklığı gideremediği ve hizmetleri bir türlü başlatamadığı yönünde.
Dolayısıyla ABD, bu aksaklığın eylül veya ekim ayına kadar devam etmesi durumunda bir sıkıntı çıkmasının önünü kesmek için ön alıyor. Yani, Şiiler veya diğer grupların İran etkisinden kurtulmasını istiyor. Bunun için Tahran yönetimine göndermede bulunarak, bölgeden uzak durmasını sağlamaya çalışıyor. Sadece Irak’tan değil, Orta Doğu’dan da soyutlamaya çalışıyor. Böylece, Orta Doğu barış sürecini etkileyebilecek Suriye’nin ardından, İran’ı da bir kenara sıkıştırmak istiyor.
(MİLLİ GAZETE, 05.06.2003)
Ankara’nın İran ve Irak hesabı







