İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:1907:4808:3312:5415:2717:5119:14
Kabe

Bizans ismi uydurma... İstanbul hiç Bizans olmadı!

Bizans ismi uydurma... İstanbul hiç Bizans olmadı!
Güncel
|
Dün İstanbul Eresin Otel’de başlayan sempozyumda konuşan Ortaylı, “Bizans” kelimesinin 16. yüzyılda Bizantinistler tarafından ortaya atıldığını ve bu tarihten önce böyle bir ifadenin hiçbir terminolojide yer almadığını belirterek, “Roma İmparatorluğu vardı, Konstantiniye vardı, şimdi İstanbul var. Ama İstanbul hiçbir zaman Bizans olmadı. Bizans adı 16. yüzyılda Alman alimlerden Jeronimus Wolf’ün uydurduğu bir isimdir. İmparatorluğa Bizans, bu şehre Bizans ve bu ülkenin insanlarına Bizanslılar demek 16. asrın Batı Avrupa uydurmasıdır. Arkasında siyasi bir misyon yatmaktadır” şeklinde konuştu. “Konstantiniyye bir kültür merkeziydi. 550 yıl önce kıyafet ve şekil değiştirdi. Sonra İstanbul oldu. Ama işlevini aksatmadan sürdürdü bu kent.” diyen İlber Ortaylı, Fatih’in fethinin henüz tamamlanamadığını da söyledi. Fethin bittiğini söyleyebilmek için Fatih Sultan Mehmet, Konstantiniyye ve İstanbul konularında yapılan araştırmalara bakmanın yeterli olacağını belirten Ortaylı, son 10 yıl içerisinde yapılan çalışmalardan ümitli olduğunu sözlerine ekledi. “Fatih Sultan Mehmet gibi dünya tarihinin en aydın adamlarından birini anlıyorsak, Atatürk’ün anlayışına bir nebze sahipsek Roma üzerine araştırmalar yapmalıyız.” şeklinde konuşan Ortaylı, geçmişte devlet içinde bazı çatışmalar yaşanmasından korkulduğu için fetih kutlamaları yapılmadığını, bu nedenle fethe gölge düştüğünü; gelinen nokta itibarıyla da sokak kutlamalarını artık bırakarak Fatih’i ve fethi anlayacak, anlatacak çalışmalar yapılması gerektiğini ifade etti. Sempozyumda bugün dört oturum daha gerçekleştirilecek. Bu oturumlarda Prof. Dr. Bahaeddin Yediyıldız, Prof. Dr. İlber Ortaylı ve Prof. Dr. Filiz Yenişehirlioğlu’nun da aralarında bulunduğu tarihçiler “Fatih ve fetih” konusundaki tebliğlerini sunacak. “550. Yılında Fetih ve İstanbul” konulu sempozyum dolayısıyla Başbakanlık Osmanlı Arşivleri tarafından açılan ‘Fermanlar’ sergisi ise Eresin Otel’de görülebilecek. ‘Fatih, halkı doğradı’ iddiası çürütüldü Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın açılış konuşmasından sonra kürsüye gelen Prof. Dr. Halil İnalcık ise arşivlerden yeni bulduğu bir vesikayı kamuoyuyla paylaştı. 1455 tarihli “İstanbul’un Tahriri”ni içeren belge, Fatih’in İstanbul’u fethetmesinden sonra, şehri yeniden yapılandırmak için takip ettiği yöntemleri içeriyor. Bu vesikayla Batılı bazı tarihçilerin “Fatih, şehri yağmaladı. Herkesi kesip doğradı” savının ortadan kalktığını söyleyen İnalcık, Fatih’in, şehri kan dökmeden almak için imparatora üç kez elçi gönderdiğini; ancak Roma İmparatoru bunu kabul etmeyince şehre girdiğini belirtti. İstanbul’un fethinden sonra İslâm hukukuna göre padişaha düşen ‘beşte bir’ oranındaki esirlerin hepsini eski mekânlarına iade ettiğini, askerin payına düşen esirleri de Fatih’in kendi parasıyla satın aldıktan sonra onları da serbest bıraktığını ifade eden İnalcık, “İstanbul’un fethi, dünya tarihinde eşi benzeri olmayan bir milattır. Dünya tarihini derinden etkileyen bir olaydır. Fetihten sonra dünyanın seyri değişmiştir.” şeklinde konuştu. İnalcık, aynı vesikada Fatih’in Ayasofya’nın tamiri için büyük özen gösterdiğinin ve bu mekânın ayakta kalması için İstanbul’da vakıflara ait 1340 adet meskenin kirasının buraya verileceğinin de yazdığını ifade etti. Avrupa’da bir sempozyumda Batılı bir bilim adamının “Ayasofya’nın kubbesinde Hıristiyanlığın yıldızı parlıyor” şeklindeki sözlerinin ayakta beş dakika alkışlandığını söyleyen İnalcık, “Ayasofya, hem Batı’nın hem Doğu’nun, hem Müslümanların hem de Hıristiyanlarındır. Fetihten bir süre önce çöken Ayasofya’nın kubbesini padişah ilk iş olarak onarmıştır. Fatih’in çabaları olmasaydı Ayasofya bugünleri göremezdi.” ZAMAN 15.06.2003
Tüm Haberlere Dön
AKRA