10 Eylül’de evinde düşerek kaburga kemiklerini kıran 78 yaşındaki İzzetbegoviç, Kosova Hastanesi’ne yatırılmış, iki hafta önce de kalbindeki rahatsızlıktan dolayı kardiyoloji servisine kaldırılmıştı. İzzetbegoviç bu rahatsızlığından dolayı daha önce ABD, Slovenya ve Suudi Arabistan’da tedavi görmüştü.
Mütevazı ve ılımlı kişiliği, derin bilgisi ile, ülkesinde olduğu gibi tüm İslam dünyasında da ‘Bilge Kral’ olarak adlandırılan İzzetbegoviç, 1992’de Sırp ve Hırvat milliyetçilerinin aniden başlattığı savaş karşısında silahsız olan halkını kurtarmak için gösterdiği mücadele ile büyük bir kahramanlık sergilemişti. Yaklaşık 250 bin Müslüman, savaşta Sırp ve Hırvatlar tarafından öldürülürken, yüz binlerce Boşnak da evlerinden sürülmüş, kadınlar tecavüze uğramıştı. 1995 yılında imzalanan Dayton Barış Anlaşması’ndan sonra oluşturulan Boşnak-Hırvat-Sırp Federasyonu'nun devlet başkanı seçilen İzzetbegoviç, 2000 yılına kadar bu görevi sürdürdü. Savaş döneminin Hırvatistan Cumhurbaşkanı Franjo Tudjman 1999 yılında ölürken, dönemin Yugoslavya Cumhurbaşkanı Slobodan Miloşeviç ise hâlâ Hollanda'nın Lahey kentindeki Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi’nde, Sırp katliamının sorumlusu olarak yargılanıyor.
1925 yılında Bosna'nın kuzeyindeki Bosanski Samaç kentinde doğan İzzetbegoviç’in gençliği Nazi işgali altında geçti. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra Saraybosna Üniversitesi'nde hukuk eğitimi aldı ve koyu bir anti-komünist olarak mücadelenin ön safla-rında yer aldı.
1940’lı yıllarda ‘Genç Müslümanlar’ örgütünü kurmak suçundan Tito yönetimi tarafından üç yıl hapse mahkum edildi. 1970 yılında yazdığı ‘İslam Deklarasyonu’ ile Yugoslav yönetiminin korkulu isimlerinden biri haline geldi. 1983 yılında da Tito’nun halefleri tarafından İslami propaganda yapmak suçlamasıyla 9 yıla mahkum edildi. 1988 yılında hapisten çıkan İzzetbegoviç, iki yıl sonra da Bosna’nın cumhurbaşkanı oldu. Yugoslavya’nın çözülmemesi için büyük bir gayret sarf eden İzzetbegoviç, aniden kendisini Sırp ve Hırvat kuşatmasının ortasında buldu. İzzetbegoviç, aylar süren Sırp kuşatmasının altında Saraybosna’dan ayrılmayarak direnişin sembolü oldu. Bosnalı Müslümanlar oynadığı büyük rolden dolayı onu ‘dedo-büyük baba’ olarak anmaya başladı. Tahran’da 1997 yılında düzenlenen İslam Konferansı Örgütü zirvesinde İzzetbegoviç söylediği şu sözlerle dikkat çekmişti: Batı çürümüş değildir. İslam en iyisidir, bu doğru, ama biz en iyisi değiliz. Batı’dan nefret edeceğimize, onunla rekabet edelim. Onunla diyalog içine girelim.’
İzzetbegoviç’i en son geçtiğimiz ay ABD eski başkanı Bill Clinton ve cumartesi günü de Başbakan Tayyip Erdoğan ziyaret etmişti. İzzetbegoviç’in ölümüyle ilgili olarak Sırp Demokratik Partisi yaptığı açıklamada, İzzetbegoviç’ ‘Yugoslavya’yı dağıtan politikaların sembolü’ olarak tanımladı.
Zaman 20.10.2003
Bosna’nın ‘Bilge Kral’ı Aliya İzzetbegoviç öldü







