MALEZYA’DA 22 YILLIK MAHATHİR DÖNEMİ SONA ERDİ
Başında olduğu Malezya’yı 22 yıl içinde gelişmekte olan dünyanın yıldızı haline getiren Mahathir Muhammed, emekliye ayrılarak dün görevini yardımcısı Abdullah Bedavi’ye devretti. Ev sahipliği yaptığı son İslam Konferansı Örgütü zirvesinde sarfettiği “Dünyayı Yahudiler yönetiyor” sözleriyle şimşekleri üzerine çeken Mahathir, sıradışı çıkışlarıyla sürekli gündemde kalmayı başardı.
Önceki gün mecliste yaptığı son konuşmasında imzasını taşıyan Malezya’nın ekonomik mucizesine ve çekinceli yaklaştığı demokrasi konusuna ağırlık verdi.
Gösterilen ekonomik performansı “50 yılda yalnız kalay ve kauçuk ihraç eden ülkeden sanayileşmiş ülke haline geldik.” sözleriyle özetleyen Malezya lideri, kimilerinin bölgedeki ekonomik sıçramanın maliyeti olarak gördüğü demokratik özgürlüklerin anarşiye yol açacağı uyarısında bulundu ve demokrasinin her sorunu çözeceği fikrinin temelsiz olduğunu savundu. Milli birliğin dikkatlice korunmaması halinde Malezya’nın çok-etnikli yapısının patlayabileceğine dikkat çeken Mahathir, yapmak istediklerinin hepsini yapamadığını, ancak artık sıranın başka insanlara geldiğini belirtti.
Asya’nın en uzun süre görevde kalan seçilmiş lideri Mahathir, pragmatik ve akıllıca politikalarıyla Asya Kaplanı haline getirdiği ülkesinde yumuşak geçişi de kendi eliyle hazırladı. 77 yaşındaki Mahathir, muhaliflerine karşı sert olduğu gibi iktidarına meydan okunmasına asla izin vermedi. Vatandaşlarının günlük hayatlarında hissettiği iyileşmeyle de popülaritesini pekiştirdi. Sağ kolu ve adı konmamış halefi iken eşcinsellik ve yolsuzluk suçlamasıyla bir anda görevden aldığı, 1998’den beri hapiste olan Enver İbrahim, onun rakiplerine karşı tutumunu gösteren son örneklerden biriydi.
11 Eylül sonrasında ABD’ye teröre karşı işbirliğinde açık çek sunan Mahathir, kendini İslam dünyasının ılımlı sözcüsü olarak takdim etmeye çalıştı. İslam dünyasını çağın gerisinde kalmakla suçladı, fanatizmin çözüm olmadığını dile getirdi. Ancak bir ABD ziyaretinde karşılaştığı kaba güvenlik kontrol uygulaması onu kızdırdı ve ‘ABD’deki Müslüman karşıtı histerinin kendisine terörist muamelesi yapılmasına yol açtığını’ söyledi. Afgan ve Irak savaşlarının gelişmekte olan dünyaya karşı toplu savaşa dönüşebileceği uyarısında bulundu. Ülkesinde ise 11 Eylül’ü kullanarak muhalefeti susturmakla suçlandı.
Dr. M. IMF’ye meydan okudu
21 yaşındayken yeni kurulan Milli Birleşik Malay Örgütü (UMNO)’ne katılarak siyasi kariyerine başlayan Mahathir, Malaya Üniversitesi’ndeki tıp tahsilinin ardından eyaleti Kedah’da 7 yıl kendi kliniğini işletti. 1964’te UMNO’dan Meclis’e seçildi. Dr. M. diye meşhur olan Mahathir, sivri dili yüzünden 1969’da sandalyesini kaybetti ve dönemin başbakanına yazdığı ‘Malayların ihmal edildiği’ konulu mektubu yüzünden partiden atıldı. Politikadan uzak olduğu yıllarda Malay İkilemi adlı kitabını yazan Dr. M, sömürge döneminde Malayların ihmal edildiği ve ikinci sınıf statüyü kabul ettiği üzerinde durdu. Mahathir’in Batı ile daha sonra girişeceği polemiklerinin de habercisi olan bu çıkışları, genç UMNO liderlerini etkiledi. Bu sayede partiye yeniden davet edildi, Meclis’e tekrar seçildi ve nihayet 1974’te Eğitim Bakanı oldu. 7 yıl sonra da başbakanlık koltuğuna oturdu. Ekonomide Japon modelini esas alan Mahathir, ülkesini elektronik, otomobil ve teknoloji ihraç eder konuma getirdi. Asya ve Malezya değerlerini Batı değerlerine karşı savunarak İslam dünyasında ve gelişmekte olan ülkelerde sempati topladı. İktidara geldikten sonra birinci meselesi olan Malayların statüsü konusuyla yakından ilgilendi. İş imkanları ve eğitim alanında onlar lehine pozitif ayrımcılık uyguladı.
Dünyanın en yüksek gökdeleni Petronas Kuleleri’ni dikerek ve California’nın Silicon Vadisi’ne rakip olarak tasarlanan dünyanın ilk Multimedia Super Koridoru’nu inşa ederek prestijinin zirvesine ulaştı. 1997’de Asya’yı vuran ekonomik krizde, ekonomilerin iç zaafları yerine George Soros gibi uluslararası döviz spekülatörlerini hedef alarak bunun bir Yahudi komplosu olduğunu savundu ve diğer krizzede ülkelerin aksine IMF ile işbirliğini reddetti. Ancak kaos beklentilerine rağmen küresel sermaye ile liberal ilişkileri askıya alarak döviz kontrolüne dayanan kendi formülüyle krizden çıkmayı başardı. Yahudilerle ilgili açıklaması üzerine ABD Kongresi’nin askeri yardımı şarta bağlama kararı almasına meydan okuyarak gerçekte ABD’nin zorla getirilen kölelere Hıristiyanlığın zorla empoze ettiğini öne sürdü.
Mahathir’in tepki çeken bazı açıklamaları:
’’Avrupalılar, 12 milyon Yahudi’nin 6 milyonunu öldürdü. Ancak şimdi Yahudiler dünyayı kontrol ediyor. Başkalarının kendileri için savaşıp ölmelerini sağlıyorlar...’’
’’Avrupalılar, çok zeki ve cesurlar. Onların meraklarını gidermek zordur. Ne yazık ki aynı zamanda da oburlar ve zorla başka halkların haklarını ve topraklarını almayı severler...’’
’’Batı basınının, aralarında koyu esmer tenli Müslüman tarafından idare edilenin de bulunduğu gelişmekte olan ülkelerin, kendi işlerini başarıyla idare etmeye muktedir olduğunu öğrenmesi gerektiğini düşünüyoruz...’’
İlk kez devirle başbakan olan Bedavi’nin önünü Asya krizi açtı
Malezya’da ilk kez devirle başbakanlığa gelen Ahmed Bedavi, Milli Saray’da Mahathir Muhammed ve sembolik başkan Kral Seyid Siracuddin Putra Cemalullah’ın önünde ülkenin beşinci başbakanı olarak yemin etti. 63 yaşındaki Bedavi, Mahathir’e göre daha ılımlı bir politikacı olarak görülüyor. İzlenen politikalarda büyük değişiklikler yapmayacağını söyleyen Bedavi, ülke siyasi tarihinde köklü bir aileden geliyor. Bedavi’nin babası, 1957’de İngiliz sömürge yönetiminin sona ermesi görüşmelerine katılan UMNO kurucusu siyasi ve dini lider Ahmed Bedavi. İslami ilimlerde ihtisas yapan ve 1978 yılından beri aktif siyasetin içinde olan Bedavi, bu konumuna gelmeden önce eğitim, savunma ve dışişleri bakanlıkları görevlerini yürüttü. Ancak Ahmed Bedavi birinci adamlığa yükselmesini birinci derecede Asya krizine borçlu. Çünkü bu krizde Mahathir kendi yerine hazırladığı Enver İbrahim’le ters düşmeseydi, Bedavi başbakan olamayacaktı. Bedavi’nin bu şansı siyasi kariyeri önündeki en büyük sorunu da olacak. Çünkü 1998’den beri hapis yatan İbrahim’in özgürlüğünü elde ettikten sonra kenarda durmayacağı biliniyor.
HABER-İNCELEME / ABDÜLHAMİT BİLİCİ
Zaman, 01.11.2003
Mahathir dönemi sona erdi







