Hem tarihî eserlerin, hem nükleer ve stratejik değeri olan kırmızı cıva gibi çok pahalı ürünlerin satıldığı ‘piyasada’ yok yok. Malların Türkiye’ye geçişini Talabani’nin çok yakınındaki bir adamı sağlıyor.
Baas rejiminin yıkılmasıyla birlikte Irak’taki tarihî eser kaçakçılığı, hem ceza ve takibin fiilen ortadan kalkması hem de saray ve müzelerden çalınan değerli eşyaların ‘piyasaya’ sürülmesiyle birlikte oldukça hareketlenmiş durumda. Bağdat’ta 17 yıllık kaçakçı İzzet Hüseyin ve 15 yıllık kaçakçı İsmail, Irak menşeli eserlerin bugünlerde en önemli alıcılarının Türkiye, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Amerika’da bulunduğunu söylüyor. “ABD askerleri adeta Irak’ı boşalttı.” diyen kaçakçılar, Saddam Hüseyin’e ait kılıçlardan birkaçını Amerikalı üst düzey askerlerin aldığını öne sürüyor.
Kaçakçıların satmaya çalıştığı mallar arasında en ilginci, kilosuna 6 milyon dolar istedikleri kırmızı cıva. Hüseyin, elinde iki kilo kırmızı cıva bulunduğunu, bir kilosunu satabildiği takdirde hayatı boyunca zenginlik içinde yaşayabileceğini anlatıyor. Irak’ta kırmızı cıvanın kilosunun 6 milyon dolar olduğunu; ancak patronlarımızla daha düşük fiyata anlaşabileceğini belirtiyor. Kırmızı cıva diye satılan birçok malın sahte çıktığını söyleyip, maldan nasıl emin olunabileceğini sorduğumuzda Hüseyin, “Türkiye’de cıvanın sahtesini ayırabilecek uzmanların olduğunu biliyorum. Onları çağırın gelsin.” cevabını veriyor.
Kırmızı cıvanın yıldırımdan elde edildiğini belirten Hüseyin, “Fakat bunun için çok uğraşmak gerek. Sayısız yıldırımdan ancak bir gram elde edilir. O yüzden pahalı. Benim elimde iki kilo var.” diyor. Hüseyin, kırmızı cıvanın kullanım alanları hakkında, kadim Mezopotamya coğrafyasının gizemli ve efsunlu havasına uygun şeyler anlatıyor: “Birincisi insanı gençleştirip ömrünü uzatıyor. Nükleer alanda, tıpta, petrol çıkartmakta kullanılıyor. Ayrıca soğuk cıva cinlere yedirilip onlar kontrol altında tutuluyor.” Cıva, Hüseyin’in elindeki birçok çeşitten sadece biri. Diğer malları görme isteği üzerine Hüseyin, ekibi, ortağı İsmail’in evine götürüyor. İsmail, kısa sürede birçok malı ortaya döküyor. Saddam’a ait kılıç ve tabancaların halk tarafından saraylardan yağmalandığını, sonra da kendilerine ulaştığını anlatan İsmail, gümüş kınlı, zümrüt, elmas gibi değerli taşlarla süslü altın kabzası olan bir kılıca 100 bin dolar istiyor. Saddam’ın normal bir kılıcının fiyatı ise 10 bin dolar. Kuveyt Prensi Sa’al bin Muhammet Sabah’ın 38 kalibrelik Smitt Wesson marka özel yapım silahını gösteren İsmail, onun için de 7 bin dolar istiyor.
Kaçakçıların anlattığına göre piyasada Saddam’a ait 18 kılıç var. Bunların 10’u çok değerli ve piyasa fiyatı 200 ila 500 bin dolar arasında. Kılıçların birkaçını Amerikalı üst düzey askerler almış. Gösterilen mallar arasında, İzzet Hüseyin ve İsmail’in önem verdiği parçalardan ikisi, 3 bin 700 yıllık olduğunu söyledikleri iki heykelcik. Filistin’de bulunduğunu, ardından Kuveyt sarayından alındığını söyledikleri parçaların her biri 50 bin dolar. İsmail, heykelin Hz. Musa’ya ait olduğunu iddia ederek, üzerlerinde Asurice yazıda bunun açıkça belirtildiğini söylüyor. Üzerinde pazarlık yapılan tarihi eserlerden biri de şifa/derman fincanları. Emevi hükümdarları hastalandığında veya hastalıktan korunmak için tamamen altından yapılma bu fincan takımından ilaç içermiş. Takımın fiyatı 100 bin dolar. İzzet Hüseyin ve İsmail’in elindeki mallar bunlarla sınırlı değil; daha birçok güncel ve tarihî eşya var. Sümer, Babil, Asur dönemlerine ait altın ve gümüş sikkeler/paralar, mühürler, heykeller, Kuveyt ve Irak saraylarından alınan ziynet eşyaları ve tablolar ile daha birçok şey bulunuyor. İsmail, mühürlerden birinin Emevi hükümdarı Yezid’e ait olduğunu belirtiyor.
Saddam’ın devrilmesiyle birlikte halkın birçok sarayı ve müzeyi yağmaladığını belirten İsmail, “Saddam’ın saraylarından o kadar çok şey çalındı ki. Babil, Sümer eserleri, sandıklar dolusu altın ve mücevher, tablolar ve daha birçok şey. Bunların çoğunu sıradan insanlar aldı, sonra bizler vasıtasıyla satılmaya başlandı. Fakat henüz bir kısmını satabildik.” şeklinde konuşuyor. Malları Türkiye’ye geçirmekte zorluk çekileceğinin söylenmesi üzerine İsmail, “Orası çok kolay.” diyor ve anlatıyor: “Talabani’nin çok yakınında bir adam var. Sınırdan geçişlere o yardımcı oluyor. Fakat bunun için sizden para isteriz. Bunun ayrı bir fiyatı var. Fiyat, geçirilen malın değerine göre değişiyor.” Kaçakçılar, işe başladıkları ilk dönemlerde bizzat çöldeki ören yerlerinde kazılara katıldıklarını; ancak son yıllarda bu işi daha yüksek seviyede yaptıklarını, malların kendilerinde toplandığını anlatıyor. Hüseyin, “İki ay önce fellahlar Selman–ı Pâk’ta tam 450 kilo sekiz köşeli altın buldu. Bu defineyi hemen Amerikalı askerler satın alıp götürdü. Çok iyi para verdiler.” diyor. Amerikalılar, bugünlerde Iraklı tarihi eser kaçakçılarının en iyi müşterileri durumunda. İzzet Hüseyin, “Amerikalı asker ve siviller, gerektiğinde bir mal için piyasasının çok üzerinde para vererek alıyor. ‘Yeter ki onu bana bul, sana istediğin parayı veririm’ diyorlar. Amerikan askerleri adeta Irak’ı boşalttı. Türkiye’den de çok zengin ve tanınmış müşterilerimiz var. Benim tanıdığım başka bir Bağdatlı, Türkiye’ye çok mal sattı.” diyor. Hüseyin’in verdiği bilgiye göre Kuveyt yöneticileri özellikle Saddam’ın düşmesini izleyen günlerden itibaren tarihi eser almak için adamlarını sık sık Irak’a gönderiyormuş. Bunun sebebini İzzet, “Kuveyt idarecileri, Saddam’ın işgalinde ülkelerinden çıkarılan birçok değerli eşyayı geri toplamak istiyor. Bunun için yüksek miktarlarda para veriyorlar.” şeklinde açıklıyor.
Zaman 30.11.2003
Irak’ta tarihî eser kaçakçılarının en iyi müşterisi Amerikalılar







