İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:1907:4808:3312:5415:2717:5119:14
Kabe

Seçimin sonucu belli: Siyasi kriz

Seçimin sonucu belli: Siyasi kriz
Güncel
|
Kuzey Kıbrıs'ta en az seçimlerin sonucu kadar, seçim sonrasında meclis aritmetiğine bağlı olarak gündeme gelecek hükümet ihtimalleri de merakla bekleniyor. Sandıktan üç sonuç çıkma olasılığı var ve üç ihtimalin ucunda da kriz görünüyor. Seçenekler şöyle: 1 - İktidar partileri UBP ve DP meclis çoğunluğunu korur ve yeniden bir koalisyon hükümeti kurar. 2 - Muhalefet blokundan CTP ve BDH, ÇABP'yle ya da ÇABP'siz mecliste çoğunluğu ele geçirir ve seçim öncesinde söz verdikleri gibi kendi aralarında hükümet kurar. 3 - Ne iktidar ne muhalefet partileri hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamaz. Şimdi de muhtemel krizlere bakalım: İlk ihtimal gerçekleşirse, hiç kuşku yok ki, muhalefet seçim öncesinde dile getirdiği vatandaşlık, istihdam, devlet olanaklarının iktidar partileri lehine kullanılması ve cumhurbaşkanının tarafgirliği gibi şikâyetleri daha yüksek perdeden seslendirecek. Muhalefet halk iradesinin meclise taşınmasının engellendiğini öne sürerek seçimlerin meşruluğunu tartışmaya açabilir. Muhalefet tanımayabilir Şu anda seçimleri izleyen uluslararası gözlemcilerin raporu de seçimlerin 'adil ve özgür' bir ortamda cereyan etmediği doğrultusunda olursa, bir başka deyişle işin içine dış dinamikler de girerse, muhalefet buradan da güç alarak seçim sonuçlarını tanımayabilir. Bu da iç politikada gerginliği tırmandırır. Bu krizi önleyebilecek tek durum, iktidar partilerinin ezici bir çoğunluk kazanması olabilir ki UBP ve DP'yi önde gösteren anketler bile böyle bir çoğunluğa işaret etmiyor. İlk ihtimalin gerçekleşmesi UBP-DP, dolayısıyla Denktaş politikasının onaylanması anlamına geleceğinden muhalefetin bel bağladığı Annan Planı temelinde bir çözüm olasılığının KKTC cephesinde iyice zayıflaması, hatta tamamen ortadan kalkabileceği anlamına da geliyor. Bu da hiç kuşkusuz, muhalefetin ve sokakların 'öfkeli çaresizliğini' kamçılayacak. Şu da var tabii: 14 Aralık seçimleri, bir anlamda muhalefetin iktidar için son şansı. Eğer bu seçimleri kazanamazlarsa yakın gelecekte bir daha kolay kolay seçim kazanabileceklerini sanmıyorum. İlk ihtimal, hiç kuşku yok ki Denktaş'ın elini de güçlendirecek. Denktaş hem AKP'ye hem uluslararası kamuoyuna karşı bir koz kazanmış olacak. Bu da Annan Planı temelinde çözüm arayışlarını daha da zora sokacak. AKP'nin manevra alanını daraltabilecek. Denktaş ne yapacak? İkinci ihtimale gelince. Muhalet partileri seçimleri kazanmaları durumunda kendi aralarında hükümet kurmada ciddi bir sorunla karşılaşacak gibi görünmüyor. UBP ya da DP'nin de bu süreci baltalayıcı siyasi bir manivelaları olmayacak. Muhalefet partileri çoğunluğu ele geçirirse kendilerine hedef olarak seçtikleri çözüm ve AB yolunda karşılarında Denktaş'ı bulacak. Halk iradesi bariz biçimde, yani açık farkla muhalefetten yana tecelli eder de Annan Planı temelinde bir çözüme ve Kıbrıs'ın Türkiye'den önce AB üyeliğine kesin biçimde karşı çıkan Denktaş'ın muhalefete hükümet kurma görevi vermekten başka çaresi kalmazsa bu durumda da ayrı tellerden çalan bir meclis ve cumhurbaşkanı olacak. Bu da nereden baksanız kriz demek. Kaldı ki Denktaş, yeni meclis kendisini görüşmecilik görevinden alsa bile, kendisi imzalamadan hiçbir anlaşmanın yürürlüğe giremeyeceği görüşünde. Denktaş, yine de halk iradesine uymayarak muhalefet partilerine hükümet kurma görevi vermeyi içine sindiremezse oynayabileceği bir koz daha var: İstifa etmek. Bu durumda anayasa gereği 45 gün içinde bir cumhurbaşkanlığı seçimi yapılması gerekir. Bu hem iç politikada yeni bir gerginlik süreci yaratabilir, hem de çözüm için zaten son derece sınırlı olan süreyi daha da azaltır. Meclis kilitlenebilir Gelelim üçüncü ihtimale. Kıbrıs'ta seçimler bölge esasına dayalı olarak yapıldığı için oy oranları ne olursa olsun muhalefet ve iktidar bloku 50 sandalyeli meclis için 25'er milletvekili çıkarabilir. Bu olasılığın gerçekleşmesi durumunda Denktaş'ın hükümet kurma görevini UBP-DP ikilisinden daha yüksek oranda oy alana, muhtemelen UBP'ye vereceği kesin. 25 milletvekiliyle de hükümet kurulabililir ama bu durumda hükümet sürekli olarak diken üstünde kalır. Ayrıca meclisten yasa geçirmek için oy kullanan milletvekillerinin salt çoğunluğu gerekiyor. Dolayısıyla 25'e 25'lik bir durum meclisi kilitleyebilir. İkinci ihtimal şöyle bir duruma da yol açabilir. UBP ile DP hükümet kurmakta anlaşamaz. Bu durumda iki partiden biriyle muhalefetin birinci partisi olacağı anlaşılan CTP arasında bir koalisyon gündeme gelebilir. Ancak her iki parti seçim öncesinde birbirleriyle koalisyona girmeyeceğine dair adeta ant içtiği için bu da pek mümkün görünmüyor. Halk iradesine saygı KKTC için 'en az krizli' durum seçimi her kim kazanacaksa net çoğunlukla kazanması. İktidar partilerinin böyle bir sonuca ulaşması, çözüm ve AB üyeliğini daha da zora sokacağı için sonuçta Kuzey Kıbrıslılar için o kadar da hayırlı olmayabilir. Oysa aksi gerçekleşirse çözüm ve AB üyeliği süreci ivme kazanır. Şu da bir gerçek ki sonuç ne olursa olsun başta Denktaş ve AKP'ye olmak üzere herkese düşen, halkın iradesine saygı göstermek... Erdal GÜVEN Radikal 12.12.2003
Tüm Haberlere Dön
AKRA