İlke ve Değerlerinden Ödün Vermeden
Özgür Yayın Platformu Olarak Kalsın Diye
İmsak05:17 Güneş06:43 Öğle13:02 İkindi16:29 Akşam19:12 Yatsı20:32
Hava - Açık 26°C Nem %65
Türkçe
14 Safer 1443 20 Eylül 2021 Pazartesi
Giriş Yap

Anadolu irfanında ağaçların kıymeti

Özel Haber
Özel Haber
15.06.2021    |

Bahçeler düzenlemek, çiçekler ve ağaçlar yetiştirmek, halkımız arasında adeta bir ahlak, bir alışkanlık halindedir. Hatta şehirlere sıkışmış olanlarımız bile eskiden, gerçi şimdi de görmek mümkün, balkonlarını, cam önlerini sardunyalar, kokulu karanfiller, yasemenler, leylaklar hatta fesleğenlerle doldururlardı. Bu enfes çiçeklerin sade görünüşü değil saldıkları doyum olmaz rayihalar bulunduğu mahallenin kokusunu bile değiştirirdi.

Çiçekler ve ağaçlar üzerinde emek sarf edip yeni türler keşfederler, onlara hususi manalar yükleyip şairane isimler verirlerdi. Ecdadımız ağaçların bakımı ve sulanmasına için vakıflar kurmuş. Verimsiz veya meyvesiz de olsa ağaçların sıcaktan kurumasına meydan vermemek üzere her gün sulanmaları için işçilere para vakfedecek kadar sıra dışı ve hassas insanlar yaşamıştır bu topraklarda. Doğrusu onlar çağdaş uygarlığın bile ruhunu henüz kavrayamadığı bir çevre bilincinin parlak örneklerini arz etmişlerdir. Bunda şaşılacak bir şey yoktur zira biz taşı, toprağı, dağı seven onların da kendisini sevdiğini söyleyen bir Resulün, eşi görülmemiş bir sevgi medeniyetinin insanlarıyız.

 Rasulullah (SAS)  “Uhud bizi sever, biz de Uhud'u severiz.” buyurur.

Bir başka hadisinde ise ağaca merhametini izhar eder. Bir çocuk açtır, yoksuldur, muhtaçtır. Daldan hurma düşürmek ister son derece şefkatli bir üslupla “Evladım” der, “ağaçları taşlama, dibine düşenleri al, ye!” (Tirmizi, Buyu’, 54.) 

Tabiata her ne bahane ile olursa olsun zarar vermenin önünü bu yumuşacık hadisiyle keser.

Anadolu insanı O’nun yolunu takip ederek ağaçlara gösterilen sevgi ve alakayı o dereceye çıkarmıştır ki, aynı coğrafyada yaşayan Hıristiyan vatandaşlar, bu sevgi ve alakadan çekindikleri için kendi bahçelerindeki ağaçları bile kesemez olmuşlardır. Ağaç bulunan yerlere kesinlikle ev yapmazlar, bu iş için ağaçsız yerleri tercih ederlerdi. Bir ağaç bulunan yerde ev yapacak olurlarsa eskaza, damlarının en güzel ziyneti saydıkları bu ağaca, evlerini daraltma pahasına kâfi gelecek bir açıklık bırakırlar, ona nadide bir aile ferdi gibi muamele ederlerdi.

Anadolu ve ağaç deyince akla hemen iki ağaç türü gelir: Çınar ve Selvi. İkisi de çok mühimdir hayatımızda, bir kalıcılığı ve uzun ömrü, kuvvet ve kudreti işaret ettiği gibi diğeri fenayı, beka âlemini ve daha çok ölümü hatırlatırlar.

Bir seyyah ağaçlara gösterdiğimiz bu alakaya yine şöyle değiniyor:

“Türklerin asırlardan beri gölgelerinde dinlendikleri bu güzel tabiat mahsullerine karşı besledikleri hürmet sâyesinde Türkiye’de altı, sekiz ve hattâ on ayak çapında çınarlar vardır: Bâzan bunlar tâzeliklerinde letâfet ve şöhretini te’min ettikleri evi havasız ve ziyâsız bırakacak nisbetler almaktadır.”

Osmanlı hatırasında Osman Bey ile bağlantılı bir çınar hatırası da var elbette, her görüldüğünde bu muazzam devletin inkişafını hatırlatan. Fakat çınarın onu çeşitli benzetmelere konu eden vasfı mutlak ve mutlak temiz bir kaynak suyuyla var olabilmesidir. Dikildiği yerde olmasa dahi, yakınlardan bir yerden geçiyorsa eğer, çınarın kökü gidip o suyu bulur ve oraya bağlanır. Kaynağa kökten bağlanmamışsa, dışardan sulamakla iflah olmaz çınar. Yani bir yerde çınar varsa, derinliklerinde onu kökten besleyen tertemiz bir kaynak suyu da var demektir.

İnsanı ruhen ve bedenen teskîn eden, kalbe huzur veren çınarların diğer ağaçlara nispetle birkaç derece daha serin olduğunu söylüyor bilim adamları. Hatta, yapraklarından salgıladığı bir öz su yardımıyla gölgesinde zararlı ot bitirmediği ise başka bir ilmî tesbit.

Ana yol güzergahlarında yolun iki tarafına çınar ağaçları dikilerek oluşturulan hıyabanları yanında çınarlar bu özelliklerinden dolayı köy meydanlarında ve cami avlularında da çokça görülürler.

Ayrıca cami avlularına çınar dikilmesi, gölgesinden istifade kadar, bu ağacın yıldırımları çekme hususiyetinden faydalanıp yapıyı korumaya matuf bir tedbir olarak da görev üstlenmiş. Bir benzeri bugün Bayezid meydanında görülebileceği gibi çınar gölgesinin çekici bir mizacı da var. İnsanlar ister istemez ona yönelirler, çayını yudumlarken hatırasının en tatlı sohbetlerinden birini tecrübe ederler.

Bir de selvimiz var bizim… Bahçelerimize, cami hazirelerine, yol, su ve özellikle de ırmak kenarlarına dikilmiş servilerimiz. Rüzgarda ince uzun endamıyla sallanan bu zarif servilerin ince, narin görünüşleri için atalarımız; "Selvi gibi uzun" demişlerdir. Selvi olmayan Türk köyü, evi yoktur desek, tek tek bakmamış olsak bile isabet ihtimalimiz nerdeyse yüzde yüzdür.

Yahya Kemal 'biz' diyor, "ölüleriyle yaşayan bir milletiz." Hatta ölülerini de yaşatan bir milletiz desek mübalağa olmaz. Zira şehrin en güzel ve yeşillik yerlere kabristanlardı bizde, öyle bakımlı, temiz, yeşil, ışıl ışıl. Kabristanlıkların yeşillendirilmesi için çeşitli bitkiler dikmişiz. Ama en çok selvi ağaçlarını tercih etmişiz.

Özellikle eski mezarlarımızda dağ gibi selvi ağaçları göze çarpar. Bunun bir sebebi var elbette: Selvi ağacı görünüş itibariyle birliği temsil eder. Tıpkı Elif harfi gibi… Uluhiyete uzanışı, vahdeti hatırlayışı yanında dünyanın geçiciliğini, kalanın sadece hayır ve güzellikler olduğunu, gidenin vereceği hesaba bile yardım ve destek gayretini bildiriş vardır kabirlerdeki selvi endamında. Bu alışkanlığı ecdadımızın şu hadisi şerifi hatırlatır herkese, Buhari’den nakildir:

"Resul-i Güzin efendimiz iki kabre uğramış ve şöyle buyurmuştur:

'Şüphesiz ki o ikisi azap çekiyorlar. Çektikleri azap da büyük bir şey değildir (kolay olan, fakat ondan korunmaları nefislerine zor gelen bir şeydir) Oysa o şey, büyük günahtır.' Sonra şöyle buyurdu: 'Evet! Onlardan birisi, (insanlar arasında) laf getirip-götürürdü. Diğeri ise idrardan korunmazdı. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) sonra yaş bir dal isteyerek onu ikiye ayırdı. Bir parçasını birinin üzerine dikti, diğerini de öbürünün üzerine dikti ve: 'Bu iki dal, yaş kaldıkça o ikisinden azabın hafifletmesini ümit ederim' buyurdu."  [Buhârî, hadis no: 1387, Müslim, hadis no: 292]

Anadolu insanı evvelden gidenleri hep ferah tutabilmek için selvi gibi uzun ömürlü ve zarif silüetli ağaçları dikerek Rasulullah Efendimizin incelik ve şefkatini belirten en güzel emareleri kabirlerimize armağan etmişlerdir.

 

­

 

 

 

 

 

© İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Canlı Yayın
Okudukça
AKRA CANLI
 / 
AKRA CANLI
Okudukça
 / 
Canlı Yayın
Playlist
Bu özelliği kullanabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir
  
Fikrini Paylaş
TAAHHÜTNAME

Hazırlamış olduğum ve sitenize gönderdiğim/ teslim ettiğim, tamamen orjinal ve bana ait olan, projemin/görüntü veya kaydımın, AKRA MEDİA tarafından kendisine ait kablolu/karasal/uydu, şifreli/şifresiz, free/paralı TV, video, DVD, VCD,VHS ,radyo, kaset, sinema ve sair mevcut yada ortaya çıkacak her türlü İşaret, ses ve /veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı ve tüm internet siteleri ve sosyal medya platformlarında yayınlamasına, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, işleme hakkı ve temsil hakkının kullanılmasına süresiz olarak müsaade ediyorum.

Projemin/görüntü veya kaydımın, bant, CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player, dijital kayıt vb. tüm yollarla kayıt, çoğaltma ve dağıtım haklarını, bilişim veya iletişim ortamında görüntülenmesini, iletilmesini, okunmasını, izlenmesini, dinlenmesini vb. interaktif veya normal CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player vb. şekilde basılarak veya ses kayıtlarının metin haline getirilip kitap olarak piyasaya sunulmasını sağlayacak her türlü materyal üzerine kaydı ile çoğaltılması, kullanılması, işlenmesi, yeniden ve genişletilmiş şekilde sesli, yazılı ya da görüntülü yayın haklarını, bu suretle de çoğaltılarak kullanılması, dağıtılması, pazarlanması vb. fikri, mali ve manevi haklarımın tamamını, programda gerekli görülen değişiklikleri yapma haklarımı bila bedel olacak şekilde, AKRA.MEDİA sitesine ve bu site'nin yetkilisi ve sahiplerine devir ve temlik ettiğimi, beyan, kabul ve taahhüt ederim.

Şehir Seçin