İlke ve Değerlerinden Ödün Vermeden
Özgür Yayın Platformu Olarak Kalsın Diye
İkindi16:20 Akşam18:52 Yatsı20:11 İmsak06:22 Güneş07:46 İşrak08:25 Öğle13:23
Hava - Hava durumuAçık 12°C Nem %62
Türkçe
12 Şaban 1445 22 Şubat 2024 Perşembe
12 Şaban 1445
Öğle
13:23
İkindi
16:20
Akşam
18:52
Yatsı
20:11
İmsak
06:24
Güneş
07:48
İşrak
08:25
Giriş Yap

Şekerli gıdalar masum mu?

08.08.2023    |

Şekerli tatlılar, şekerli besinler çoğu zaman karşı koyamadığımız lezzetli yiyecek ve içecekler arasındalar ancak  sağlığımıza etkilerinin farkında mıyız? 

Şekerler, günlük beslenmemizin önemli bir bölümünü oluşturan karbonhidratların temel yapı taşları, tüm vücudumuz ve özellikle beynimiz tarafından enerji kaynağı olarak kullanılıyorlar.

Sütte, balda, şeker kamışı ve şeker pancarı gibi bitkilerin özsularında, bazı ağaç özlerinde, diğer birçok meyve ve sebzede doğal olarak bulunuyorlar.

Günümüzde besleyici değerinin yanı sıra gıdaları koruyucu, doku ve rengini destekleyici, lezzet artırıcı işlevleriyle de karşımıza çıkıyorlar.

Şekerler, elde edildikleri kaynağa, çeşidine ve kullanım miktarına bağlı olarak sağlığımıza olumlu veya olumsuz etkilerde bulunabiliyor.

Dosyamızın ilk bölümünde şekerleri tanımlıyor ve çeşitlerinden bahsediyoruz.

Şeker nedir, çeşitleri nelerdir?

Gıdalarda bulunan en yaygın şekerler, glikoz, fruktoz ile galaktozdan oluşan, monosakkaritler olarak adlandırılan tek şekerler ve sükroz (sofra şekeri), laktoz (süt şekeri) ile maltoz gibi disakkaritler olarak adlandırılan çift şekerlerden oluşuyor.

Birçok gıdada doğal olarak bulunan, “üzüm şekeri” de denilen glikoz, özellikle beyin için enerji sağlamada hayati role sahip bir şeker türü. Glikoz, kanda serbest halde bulunuyor ve “kan şekerimizi” ona bakarak ölçüyoruz.

Birçok meyve ve sebzede doğal olarak bulunan ve “meyve şekeri” de denilen fruktoz, doğal şekerlerin en tatlısı. Elmanın suyunda %65 fruktoz, %35 glikoz olan bu oran her yiyecekte farklı olabiliyor.

Şeker kaynağı doğal besinler

Bal: Kendisine vahyedilen arının bizler için tam bir şifa kaynağı olarak ürettiği balda (Nahl 68-69) eşit oranda ve birbirine bağlı halde glikoz ve früktoz bulunuyor.

Balın içeriği çiçek kaynağına, mevsimsel ve çevresel koşullara, işleme göre değişmekte. Bal yaklaşık %82 oranında aşırı doygun bir şeker çözeltisi. Ancak şekerin yanı sıra içerdiği 200’ü aşkın mikro besin ögesi, bu gıdayı bir şifa kaynağı haline getirmekte.

İçine früktoz şurubu katılmamış, tarım ilaçlarına maruz kalmamış, yalnızca tabi ortamında arının aldığı ilham ile üretilmiş, 45 derecenin üzerinde ısıtılmamış ham bal, kararınca kullanıldığında pek çok sağlık etkisine sahip.

Bir çalışmada ülkemizde yetişen monofloral balların kan şekerini ne kadar yükselttikleri glikozla kıyaslanarak incelenmiş; narenciye ve kekik balı düşük glisemik indeksli, ıhlamur, kestane, çam ve fiğ balları, orta glisemik indeksli bulunmuş.

Pekmez: Üzüm, karadut, elma gibi bol şekerli meyvelerden suyun 70 derecenin altında vakumlu damıtma ile yahut bir taşım kaynatılıp güneşte kurutularak uzaklaştırılması yoluyla elde edilen koyu kıvamlı akışkan “pekmez”, meyve kaynağına göre farklı oranlarda glikoz ve früktoz içeren, meyvenin vitamin ve minerallerinin bir kısmını da muhafaza eden geleneksel bir şeker.

Pekmez kaynağına göre içerdiği fenolik antioksidan maddeler ve mineraller sayesinde karadut pekmezi gibi ağız yaralarında, keçiboynuzu ve üzüm pekmezleri gibi demir eksikliğinde tedaviye destek sağlayabiliyor.

Kaya şekeri: Ecdadın asırlardır şifa kaynağı olarak ilaç terkibinde kullandığı “nabza göre şerbet vermek” deyimine köken oluşturan “kand-ı nebât” namı diğer nebat şekeri. Şeker kamışı değirmende öğütülüp posasından ayrılıyor, suyu buharlaştırılıyor, vitamin ve mineralleri ayrıştırılmadan, rafine işlemine ve kimyasal maddelere maruz kalmaksızın ham şeker halinde elde ediliyor.

Söz konusu “tam şeker kamışı şekeri” dünyanın farklı yerlerinde halen yöresel olarak tercih ediliyor. İçerdiği iz mineraller ve antioksidan maddeler sayesinde bağışıklığı destekleyici, tansiyon ve şekeri dengeleyici etkileri söz konusu.

Geleneksel mutfağımızda bir devrin “en saf şeker”i, büyük şeffaf kristaller hâlinde günümüzde “nöbet şekeri” yahut “kaya şekeri” isimleriyle bilinmekte.

Hindistan cevizi şekeri: Bir palmiye çeşidi olan hindistancevizi ağacının öz suyundan “Hindistan cevizi şekeri” elde ediliyor. Çiçek tomurcuğu sapı kesilerek 8-12 saat boyunca kireçli bambu kaplara akıtılan nektar, kısık ateşte düzenli karıştırılarak suyundan uzaklaştırılıyor.

çeşitli vitamin, iz mineral ve antioksidan maddeleriyle sofra şekerine göre daha besleyici ve fonksiyonel bir şeker.

Sofra şekeri: Gıda etiketlerinde “sükroz” ve “sakkaroz” olarak da görebildiğimiz “sofra şekeri”, eşit oranda früktoz ve glikoz içeren %99.9 oranında saflaştırılmış bir şeker. Şeker kamışı veya pancarından elde edilen ham şeker lapasının santrifüjle kristal hale getirilmesi, aktif kireç ve karbondioksit maddeleri yardımıyla renginin ağartılması; vitamin ve mineral içeren bileşenlerinden ayrılarak rafine edilmesiyle elde ediliyor.

Rafine şekerin sıvı, invert, esmer kristal, pudra, kesme, karamel şeker“ gibi çeşitli formları bulunuyor. Sükroz, besinlere tatlılık sağlamanın yanı sıra birçok işlevi yerine getiriyor. İçeceklere kıvam, unlu mamullere doku ve yapı veriyor, renk üretimine de katkıda bulunuyor. Reçel gibi gıdalarda koruyucu işlev üstlenerek uzun süre muhafaza edilmelerini sağlıyor. Tüm bu işlevler için ama en çok da lezzet artırıcı olarak endüstriyel ürünlerde sıkça karşımıza çıkmakta.

Nişasta bazlı şeker: “NBŞ”, mısır, patates ve buğday gibi bitkilerde bulunan nişastanın ileri teknolojik yöntemlerle işlenmesiyle elde edilen, farklı oranlarda glikoz ve fruktoz içeren şekerleri ifade ediyor. Mısır nişastasının, bakteri ve maya kaynaklı genetiği değiştirilmiş enzimler, kostik soda ve hidroklorik asit yardımıyla glikoz ve früktoza parçalanması sonucu “mısır şurubu” namı diğer “glikoz şurubu” elde ediliyor.

Saflaştırmanın ardından bu şuruplar çeşitli oranlarda karıştırılarak gıda endüstrisinin talebi doğrultusunda farklı yüzdelere sahip şuruplar elde edilebiliyor. Glikoz şurubuna göre daha geniş kullanım alanı bulan %90 fruktoz, %10 glikoz içerikli “yüksek früktozlu mısır şurubu” ya da “früktoz şurubu”nu üretmek içinse daha maliyetli bir başka mikrobiyel enzim ve sıvı kromatografi cihazı kullanılıyor. 

Sakarozdan daha tatlı, daha ucuz, suda daha iyi çözünen, sıvı formda, kristalleşmeyen, asidik yapıda olduğu için koruyucu katkı madde maliyetini azaltan mısır şurubu; gıda endüstrisinde birçok işlenmiş gıdanın yaygın hammaddesi.

 

 

 

Kabe
Canlı Yayın
Şuan canlı Yayın
Haberler
AKRA CANLI
 / 
close icon close icon
AKRA CANLI
Haberler
Haberler Add Icon volume up
 / 
Canlı Yayın
fast rewind
fast forward
Playlist
Bu özelliği kullanabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir
  
Fikrini Paylaş
TAAHHÜTNAME

Hazırlamış olduğum ve sitenize gönderdiğim/ teslim ettiğim, tamamen orjinal ve bana ait olan, projemin/görüntü veya kaydımın, AKRA MEDİA tarafından kendisine ait kablolu/karasal/uydu, şifreli/şifresiz, free/paralı TV, video, DVD, VCD,VHS ,radyo, kaset, sinema ve sair mevcut yada ortaya çıkacak her türlü İşaret, ses ve /veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı ve tüm internet siteleri ve sosyal medya platformlarında yayınlamasına, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, işleme hakkı ve temsil hakkının kullanılmasına süresiz olarak müsaade ediyorum.

Projemin/görüntü veya kaydımın, bant, CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player, dijital kayıt vb. tüm yollarla kayıt, çoğaltma ve dağıtım haklarını, bilişim veya iletişim ortamında görüntülenmesini, iletilmesini, okunmasını, izlenmesini, dinlenmesini vb. interaktif veya normal CD, VCD, DVD, GSM, MP3 Player vb. şekilde basılarak veya ses kayıtlarının metin haline getirilip kitap olarak piyasaya sunulmasını sağlayacak her türlü materyal üzerine kaydı ile çoğaltılması, kullanılması, işlenmesi, yeniden ve genişletilmiş şekilde sesli, yazılı ya da görüntülü yayın haklarını, bu suretle de çoğaltılarak kullanılması, dağıtılması, pazarlanması vb. fikri, mali ve manevi haklarımın tamamını, programda gerekli görülen değişiklikleri yapma haklarımı bila bedel olacak şekilde, AKRA.MEDİA sitesine ve bu site'nin yetkilisi ve sahiplerine devir ve temlik ettiğimi, beyan, kabul ve taahhüt ederim.

Şehir Seçin
Close