Gece Namazının Vakti - 23.12.1989

Muhterem kardeşlerim!

Kullar farz ibadetleri kıldılar mı Allah sever.Sabah, öğle, ikindi, akşam, yatsı namazlarını kıldı; farz, tamam. Allahu Teâlâ hazretlerinin sevdiği bir şey. Fakat farzların dışında nafile dediğimiz ibadetler vardır. Buradaki nafile, Türkçe'deki "nafile" mânasına değildir. Türkçe'deki nafile, boş demek. "Nafile yere uğraşma, senin sözünü dinlemeyeceğim. Boşuna ısrar etme, nafile yere ısrar etme; senin davet ettiğin yere gelmeyeceğim." deriz. Aslında oradaki de fazlalıktan ısrar etme demek ama Türkçe'de bu boş mânasına gelmiş. Nafile ibadet demek, farzların yanı sıra fazladan yapılan sevaplı ibadetler demek. İşte insanı Allah'a yakın kılan, sevgili kul kılan ibadetler bunlardır. Ötekiler nasıl olsa farz, vazife; yapacak, onlar tamam.

Farzların dışındaki bu ibadetleri niye yapıyor?

Sâdık kul olduğundan, âşık kul olduğundan, ibadeti sevdiğinden, iyi kul olduğundan yapıyor ve bunlardan dolayı sevabı çok oluyor.

İşte bu nafile ibadetlerden, fazlalıktan yapılan, sevap kazanmaya vesile olan ibadetlerden en önemlilerinden birisi gece ibadetidir, gece namazıdır.

Gece namazı ne zaman kılınır?

Gece namazı, insanın uykuya yattıktan sonra bir ara uykusunu bölüp de kalkıp geceleyin kıldığı namazdır.

Gece ne zamandır? Gece ne zaman biter? En son zamanı ne zamandır? En son kaçta kalktığım zaman bunu kılabilirim?

En son zamanı, imsak kesilme zamanıdır. Takvime bak; imsak ne zaman kesiliyor. Oruç tutacak olsan oruca ne zaman başlayacaksın, yemek yemeyi ne zaman keseceksin; işte o zamana kadar. Yani o zamandan evvelki bir vakitte geceleyin kalkıp namaz kılmak.

O vakitlere aslında "seher vakti" derler. "Seher" kelimesi de Türkçe'de yanlış anlaşılıyor. Birçok kimseye soruyorum; seheri sabah vakti sanıyor. Hayır, sabah vakti değil. Gecenin son vaktine "seher vakti" derler, yani daha gecenin hükmü devam ederken. İnsan seher vaktinde kalktı mı, yarın oruç tutmaya niyet etse sahur yemeği yiyebilir mi? Yiyebilir. Sahur zaten "seher" kelimesiyle ilgili; seherde yenilen yemeğe "sahur" derler. O kelimeyle ilgili zaten. Demek ki seher vakti, sahur vakti demekmiş. Bazıları bunu alaca aydınlık zamanı sanıyor, yani sabah namazı sanıyor; değil. Gecenin son zamanları; yarısı geçtikten sonra, üçte ikisi geçtikten sonraki zamanlardır. Seher vaktinde artık kuşlar cıvıl cıvıl, cıvıl cıvıl ötmeye başlar. Mübarekler nereden bilirler, nasıl bilirlerse -Allah'ın bir esrarıdır- ötmeye başlar. Onun için Yunus Emre de ne demiş şiirinde;

Dağlar ile, taşlar ile,

Çağırayım Mevlâm seni,

Seherlerde kuşlar ile,

Çağırayım Mevlâm seni.

Gecenin o vaktinde şöyle bir uyanırsan; saate baktın, saat dört buçuk. Ha, tamam. Artık imsağın kesilmesine bir saat, kırk beş dakika filan kaldı. Tamam, en güzel vakti. Biraz erken de olabilir, biraz sonra da olabilir. Uykuya yattıktan sonra kalkıp kıldığın her namaz gece namazıdır. O namaza "teheccüd namazı" da derler. İşte bu teheccüd namazı, kıyâmu'l-leyl, kelime mânası; geceleyin uykuyu bölüp ibadete kalkmak demek.