16 Hz İlyas (as)

İslam Peygamberleri programımızda, hepinizi sevgi ve saygı ile selamlıyoruz efendim. İsrailoğulları’na gönderilen peygamberlerden İlyas Aleyhisselamı tanımaya çalışacağız inşallah.

 Kur'an-ı Kerim'de ismi geçen peygamberlerdendir. Soyu İlyas bin Yasin, bin Finhas, bin Ayzar, bin Harun, bin İmran Aleyhisselam olarak rivayet edilmektedir. Uzun boylu, zayıf bedenli, kıvırcık saçlı, büyük başlı, çekik ve yapışık karınlı, ince bacaklı olup başında kırmızı bir beni vardı. Hazreti Musa'dan sonra İsrailoğulları’na gönderilmiştir. Peygamberliği Ayeti Celilelerde şöyle bildirilmektedir.

 “Zekeriya’ya, Yahya’ya, İsa ve İlyas’a da (peygamberlik verdik), hepsi de iyilerdendi.” (En’am:85)

 “Şüphesiz İlyas da elbet İsrailoğulları’na gönderilmiş (peygamber) lerdendi. (Saffat:123)     

 Değerli dinleyenler, Musa Aleyhisselamdan sonra İsrailoğulları’na gönderilen peygamberler, insanların Tevrat’ı unutmaları, sonradan uydurarak dinin esaslarından gibi kabul edilen adetlerle hakkı bozmaları, yeniden batıla sapmaları karşısında bir hatırlatıcı ve uyarıcı olarak gelmişlerdir. İşte İlyas Aleyhisselamda bunlardan birisidir.

 Hazreti İlyas’ın, Hazreti İdris olduğu rivayeti de vardır. Yani aynı peygamberin İlyas ve İdris olmak üzere iki isminin bulunduğu da nakledilen rivayetler arasında yer alır. Tarih kitaplarının verdiği bilgilere göre Hazreti Musa’ya indirilen Tevrat’ın nüshaları çoğaltılmamıştı. İsrailoğulları da hiçbir zaman Tevrat’a gerekli hürmeti göstermemişler, ona ciddiyetle sarılmamışlardı.   

 Hazreti Musa'dan sonra İsrailoğulları’nın çeşitli boyları Şam civarında dağınık bir halde ve başlarında da birçok krallar bulunduğu halde yerleşmişlerdi. İlyas Aleyhisselamın gönderildiği İsrailoğulları Balebek kasabasında yerleşmişler, zamanla Allah(c.c)'a isyan ederek haddi aşarak, Allah(c.c)’a verdikleri sözleri unutmuş, Tevrat’ı terk etmişler ve kendilerine Ba’l adını verdikleri bir put icat ederek ona tapmaya başlamışlardı.

 Hazreti İlyas onlara, Yüce Yaratıcı Allah(c.c)’ı ve Tevrat’ı hatırlatarak, kendilerini ve kendilerinden önceki atalarının da yaratıcısı olan Allah(c.c)’ı bırakıp puta tapmaktan vazgeçmelerini, Tevrat’ın ahkâmına uymalarını tebliğ ediyordu. Fakat İsrailoğulları İlyas Aleyhisselamı yalanladılar. Hatırlatmalarını ve uyarılarını dikkate almadılar. Onu düşman ilan edip onunla mücadeleye giriştiler. Çünkü onlar, Tevrat’ın hükümlerini terk ederek, yaşamlarını, nefislerinin arzularına göre belirledikleri adetlerle düzenlemişlerdi. Bu adetlere göre uydurdukları hükümlerle Allah’ın rızasını değil kendi menfaatlerini gözetiyorlardı. Peygamberlerinin ve kutsal kitabın onlara öğrettiği doğruları, uydurdukları yalan-yanlışlarla bozuyor, hakkı batıla tercih ediyorlardı. İlyas Aleyhisselamın, İsrailoğulları’na tebliğ mücadelesinden Kur’an-ı Kerim’de şöyle bahsedilmektedir.

 “Hani o kavmine demişti ki ‘Allah’ın emrine karşı gelmekten / azabından sakınmaz mısınız? Yaratanların en güzelini, sizin de Rabbiniz, evvelki atalarınızın da Rabbi olan Allah’ı bırakıp da Ba’l (adlı put)a mı yalvarıyorsunuz?’ Bunun üzerine onu yalanladılar. Şüphesiz bunlar yakalanıp (cehenneme) getirileceklerdir. Ancak Allah’ın gönülden bağlı (ihlâslı) kulları (bunlardan) hariçtir. Sonraki (gelen)ler arasında kendisine (iyi bir ün) bıraktık; İlyas’a da selam olsun. Şüphesiz iyi hareket edenleri, biz böyle mükâfatlandırırız. Doğrusu o, bizim mümin kullarımızdandı.”

 Ayet-i Kerime'de geçen "Ba'l" o kavmin tapındığı putun ismidir. Oturduğu şehirlerinin ismi "Bek" olan bu halkın, tapındıkları puttan dolayı şehirlerinin isminin "Ba'lebek" olduğu rivayet edilmektedir.

 

İnsanları, Allah(c.c)'a imana çağıran Hz. İlyas, kavmini Ba'l putuna tapmamasını emretmiştir. O bölgenin kralı önce iman etmiş olmasına rağmen daha sonra irtidat ederek Hazreti İlyas'ı öldürmeye kalkmıştır. Hazreti İlyas yedi sene kadar dağlarda bayırlarda dolaşmış, yerdeki bitkilerden ve ağaçlardaki meyvelerden yiyerek yaşamış, insanları Tevrat’ın emirlerine davet etmişti. Bu arada irtidat eden kral onu yakalatmak için adamlar göndermiş, fakat ele geçirememişti. İşte bu dönemde İlyas Aleyhisselam bir gece bir yaşlı kadının evine sığınmış, kadının hasta olan oğlu Elyesa’a dua edip iyileşmesini sağlayınca anne oğul ona iman etmişlerdi.

 Değerli dinleyenler, İlyas Aleyhisselam, İsrailoğulları’nın iman etmemeleri üzerine, Allah(c.c)’a dua etmiş ve onun duasıyla o beldeye üç yıl hiç yağmur düşmemiştir. Hayvanat, bitkiler ve ağaçlar kuraklıktan mahvoldu. İnsanlar, çok şiddetli bir kuraklık ve darlık içine düştüler. Daha sonra, halkının talebi üzerine Hazreti İlyas yeniden dua etmiş ve Allah(c.c)’ın izni ile yağmur yağarak bereket olmasına rağmen yine İlyas Aleyhisselama iman etmemişler, ne putperestlikten ayrıldılar, ne de hakka döndüler.

 Rivayete göre kavminin, yağmur mucizesinden sonra hâlâ iman etmediklerine kızan İlyas Aleyhisselam, Allahu Teâlâ ya yeniden dua etti ve kendisini bunların arasından kurtarmasını diledi. Rivayete göre, kendisine, filan gün, filan yerde sana gelecek renkli bir hayvanı gördüğün zaman ona bin denildi ve bunun üzerine belirlenen gün ve yerde, yanında Elyasa Aleyhisselamda varken gökten gelen ateş gibi bir ata binip havalanmış, nübüvvet simgesi olarak da aşağıda kalan Elyasa’a hırkasını atmış ve semâya refedilmiştir.

 Ayrıca İlyas Aleyhisselamın halen sağ olduğu, her yıl Hac Mevsiminde Hızır Aleyhisselamla buluştukları da rivayet edilmektedir. Halk arasında bu buluşma Hızır İlyas-Hıdrellez seklinde simgelenmiştir. Ancak şurası unutulmamalıdır ki bu rivayetler İsrailoğulları’nın Tevrat kökenli rivayetleridir. İşin doğrusunu en iyi Allah(c.c) bilir.