17 Hz Elyesa (as)

Değerli dinleyenler, işte bu kutlu insanlardan, Allah(c.c)’ın seçerek insanlara gönderdiği elçilerden, Kur’an-ı Kerim’de ismi geçen peygamberlerden olan ve Ayeti Celile ile Âlemlere Üstün Kılındığı bildirilen Elyesa Aleyhisselamın hayatını anlatmaya çalışacağız efendim.

 Hazreti Elyesa, İsrâil oğullarına gönderilen peygamberlerdendir. İlyâs Aleyhisselamdan sonra gönderilmiştir. Her ikisi de Mûsa Aleyhisselamdan sonra gelmiş ve onun dinini İsrâil oğullarına yaymakla vazifelendirilmiş nebi idiler.

 Elde mevcut bilgilere göre soyu; Elyesa bin Ahtub, bin Adiy, bin Şütlem, bin Efraim, bin Yusuf, bin Yakub, bin İshâk, bin İbrahim Aleyhisselamdır. Elyesa Aleyhisselamın, İlyas Aleyhisselamın amcasının oğlu olduğu da rivayet edilmektedir.

 İlyâs Aleyhisselam, İsrail oğullarını Allahü Teâlâya imana ve ibadete çağırdı ise de onu dinlemediler, hatta karşı gelerek memleketlerinden kovdular ve edinmiş oldukları Bâ'l adındaki puta tapmaya ısrarla devam ettiler. Bu isyanları ve azgınlıkları sebebiyle, Allahü Teâlâ onlar üzerine bela ve musibet gönderdi. Çeşitli sıkıntılarla cezalandırıldılar. Memleketlerinden bereket kaldırıldı. Yağmur yağmaz oldu, kıtlık baş gösterdi ve mahsul alamadılar. Yiyecek bulamaz oldular. Açlıktan leş yemeye başladılar. Kaldıkları zor durum karşısında kavmin önde gelenleri başlarına gelenlerin İlyas Aleyhisselamla irtibatlı olduğunu düşündüler ve onu dertlerine çare olabilir düşüncesiyle aratmaya başladılar. Sonunda İlyâs Aleyhisselamı bulup, onun nasihatini dinlediler ve iman ettiler. Üzerlerinden belalar ve musibetler kaldırıldı, yeniden refah bir hayat sürmeye başladılar.

 Bir müddet sonra, olanları unutup tekrar dinden dönüp puta tapmaya ve çeşitli günahları işlemeye başladılar. Küfürde ısrar edip, iman etmeye bir türlü yanaşmadılar. İlyâs Aleyhisselam, Allahü Teâlânın izniyle Ba'lbek'te yaşayan bu kabile arasından ayrılıp gitti. Başka beldelerde yaşayanları, Allahü Teâlâya iman ve ibadet etmeye davet etti. Bu davetleri sırasında uğradığı bir belde halkı tarafından çok sevilip, orada kalması istendi. Bu sırada Bâ’lebek kralı tarafından da arattırılmakta olduğundan, İsrail oğullarından çok yaşlı bir kadının evine sığınmış, saklanmıştı.

 Sevgili dinleyenler, eser arasından önce İlyas Aleyhisselamın, Kral tarafından arattırıldığı bir dönemde, İsrail oğullarından çok yaşlı bir kadının evine sığınmış, saklanmış olduğunu belirtmiştik. İşte bu kadın Hazreti Elyesa’nın annesiydi. Allah(c.c) öyle bir ortam hazırlamıştı ki, birbirlerinden haberleri olmayan, ancak birbirleri ile buluşmaları gerekenleri bir vesile ile bir araya getirmişti.

 Elyesa Aleyhisselamın bir türlü iyileşmeyen, şiddetli bir rahatsızlığı vardı. Annesi, evine sığınarak misafir olan İlyâs Aleyhisselamdan, oğlunun sıhhatine kavuşması için Allah(c.c)’a dua etmesini istedi. İlyâs Aleyhisselam da, gence şifa vermesi için Allah(c.c)’a dua ve niyazda bulundu. Hazreti Elyesa, bu dua ve niyazla, Allah(c.c)’ın izniyle sıhhatine kavuşunca, İlyâs Aleyhisselamın gölgesi gibi olup onun yanından hiç ayrılmadı. Öyle ki İlyas Aleyhisselam, Bâlebek kralından kurtulmak için Kasiyon dağında gizlendiği en tehlikeli zamanda bile Elyesa Aleyhisselam kendisinin yanında bulunuyordu. Bildiği her şey gibi Tevrat-ı Şerifi de ondan öğrenmişti.

 

İsrail oğullarının arasından ayrılıp giderken de, onu yerine bırakmıştı. İlyâs Aleyhisselamdan sonra Elyesa Aleyhisselam, Allahü Teâlâ tarafından İsrail oğullarına peygamber olarak görevlendirildi. İlyas Aleyhisselam gibi, onu da vahy ile te’yid eyledi.

Yüce Allah(c.c) Kur’an-ı Kerim’inde, Peygamberlerden Hazreti Nuh ve onun neslinden Hazreti Davud, Hazreti Süleyman, Hazreti Eyyüb, Hazreti Yusuf, Hazreti Musa ve Harun, Hazreti Zekeriya, Hazreti Yahya, Hazreti İsa, Hazreti İlyas, Hazreti İbrahim, Hazreti Yakub Aleyhisselam ları överek andıktan sonra şöyle buyurmaktadır:

 “İsmail, Elyesa, Yunus ve Lût’a da (aynı şekilde hidayet ettik). Her birine âlemlerin üstünde (farklı) yüksek meziyetler verdik.Onların babalarından, nesillerinden ve kardeşlerinden bazılarına da (üstünlük verdik). Onları seçtik ve onları doğru yola eriştirdik. İşte bu, Allah’ın hidayetidir ki, O kullarından dilediğini ona eriştirir. Eğer onlar da (Allah’ın ulûhiyetinde, hüküm ve mutlak hâkimiyetinde başkalarını öne çıkararak) şirke girmiş olsalardı, yaptıkları her şey boşa giderdi. İşte onlar, kendilerine kitap, hüküm (hikmet) ve peygamberlik verdiğimiz kimselerdir. Eğer bu (Kur’an-a muhatap ola)nlar da nankörlük yapar/inkâr ederlerse, (bilsinler ki biz) inkâr etmeyecek bir kavmi onların yerlerine getiririz.” Buyurur.(En’am:86-89)

 “İsmail’i, Elyesa’ı, Zülkifl’i de hatırla! Hepsi de hayırlı (insan)lardandır. (Sad suresi:48) 

 Ayeti Celilede “hatırla” diye buyrulması, bu peygamberlerin de Allah(c.c)'ın dinini yaymak hususunda, takdire şâyân bir şekilde sarf ettikleri gayret, fedakârlık, sabır ve sebatlarının tefekkür edilmesine yöneliktir.

 

İsrail oğulları, Elyesa Aleyhisselamın peygamberliğinin ilk dönemlerinde iman ettiler, saygı gösterdiler. Emir ve re’yine göre hareket ettiler. Elyesa Aleyhisselam, ömrünün sonuna kadar, İsrail oğullarının arasında kalıp İlyas Aleyhisselamın yoluna ve şeriatına sarılarak onları, Allah(c.c)’a davete devam etti. Önceleri söz dinleyen İsrail oğulları daha sonraları yoldan saparak söz dinlemez oldular ve Allah’(c.c)’ın emirleri dışına çıkmaya başladılar.

 Elyesa Aleyhisselam ömrü boyunca, azgın Benî İsrâîl kavminin ıslahı için çok uğraştı. Bazen kendisine tâbî oldular, bazen de muhalefet ettiler. O ise bıkmadan usanmadan tebliğ vazifesini yapmaya devam etti. Buna rağmen azgınlık ve taşkınlıklarını günden güne arttıran bu kavim, Allahü Teâlânın kendilerine gönderdiği kitabın gösterdiği yoldan ayrıldılar.

 Kavmindeki kabileler, devlet idaresinin başına geçip idareyi ele alma yarışına girdi. Bunlar, Hazreti Elyesa Aleyhisselamı dinlemeyip birbirlerine düştüler. Fitne, kavga ve çekişmelerin sonu gelmez oldu. Aralarındaki ayrılık ve başka memleket meseleleri yüzünden aralarındaki nifak büyüdü kan dökülmeye başladı.

 Nihâyet Allahü Teâlâ onların üzerlerine Asûr devletini musallat kıldı. Netîcede kendi yaptıkları kötü amelleri yüzünden rahmetten uzak düştüler. Asurluların hücumuna uğrayarak esir olup zelil ve perişan bir hayat sürmeye başladılar.

 Elyesa Aleyhisselam da vefatına yakın, Allah(c.c)’ın emri ile Zülkifl Aleyhisselamı yanına çağırıp, kendinden sonra onu yerine halife tayin ederek tebliğe devam etmesini istedi.

Kıymetli dinleyenler, Nişancızâde Muhyiddin Mehmed Bey'in Mir'ât-ı Kâinât adlı kitabında Elyesa Aleyhisselamın mûcizelerinden biri olarak şunlar anlatılmaktadır.

Eriha şehri ahalisinin içme suları acılaşmıştı. Bu durumu Elyesa Aleyhisselama bildirip, kendilerine yardımcı olmasını istemişlerdi. Bunun üzerine. Elyesa Aleyhisselam acılaşan suyun içine bir parça tuz atıp, "Allah(c.c)’ın izniyle tatlı ol!" deyince, Allahü Teâlânın izniyle su öncekinden daha tatlı ve lezzetli olmuştur.

 Bir başka mucizesi olarak ta rivayet edilmektedir ki borçlu ve dul bir kadın, Elyesa Aleyhisselama gelip, fakirliğinden şikâyetçi olmuştu. Hazreti Elyesa :

 “Evinde neyin var?” deyince, kadın;

 "Bir kaşık kadar yağım var. " dedi. Elyesa Aleyhisselam, kadına

 "Git, o yağı bir kap içine koy." buyurdu.

 Kadında evine gidip kendisine söyleneni yaparak yağı bir kabın içine koyduğunda, Allah(c.c)’ın izni ile Elyesa Aleyhisselamın mûcizesiyle o yağ o kadar arttı ki, pek çok kap yağ ile doldu. Fakir kadın bundan borçlarını ödediği gibi, yine de elindeki yağlar tükenmedi ve zengin oldu.

 Ona ve gönderilen bütün peygamberlere selam olsun.

 Sevgili dinleyenler, bir bölümümüzü daha burada sonlandırıyoruz. Bir sonraki bölümde tekrar birlikte olabilmek dileğiyle hepinizi Allah(c.c)’a emanet ediyoruz efendim.

 Selam ve dualar ile…